Üç Temel Finansal Tablo
Bilanço (Balance Sheet): Belirli bir tarihteki varlık, yükümlülük ve özkaynakları gösterir. Şirketin ne kadar borçlu, ne kadar nakit tuttuğunu ve net değerini öğrenmek için kullanılır.
Gelir Tablosu (Income Statement): Belirli bir dönemde elde edilen geliri, giderleri ve net kârı gösterir. Ciro büyümesi, kâr marjları ve faaliyet kârlılığı buradan hesaplanır.
Nakit Akış Tablosu (Cash Flow Statement): Gerçek para hareketini gösterir. Muhasebe kârından bağımsız olarak şirketin nakit üretip üretmediğini anlamak için kritiktir. Serbest nakit akışı (FCF) özellikle değerli bir göstergedir.
Temel Değerleme Metrikleri
F/K Oranı (P/E): Hisse fiyatı ÷ Hisse başına kâr. Şirketin kârına göre ne kadar "pahalı" işlem gördüğünü gösterir. Sektör ortalamasıyla karşılaştırılmalıdır.
PD/DD Oranı (P/B): Piyasa değeri ÷ Defter değeri. 1'in altındaki değerler şirketin varlıklarından ucuza işlem gördüğüne işaret edebilir; ancak bu her zaman "ucuzluk" anlamına gelmez.
ROE (Özkaynak Kârlılığı): Net kâr ÷ Ortalama özkaynak. Şirketin hissedar sermayesini ne verimli kullandığını gösterir. %15 üzerindeki ROE genellikle olumlu değerlendirilir.
FAVÖK (EBITDA): Faiz, amortisman ve vergi öncesi faaliyet kârı. Farklı sermaye yapılarına sahip şirketlerin operasyonel verimliliğini karşılaştırmak için kullanılır.
Sektör ve Rekabetçi Analiz
Bir şirket rakipleriyle ve sektör ortalamasıyla kıyaslanmadan anlam taşımaz. F/K oranı 20 olan bir şirket, sektör ortalaması 30 ise ucuz; sektör ortalaması 10 ise pahalı görünebilir.
Türkiye'de KAP (Kamuyu Aydınlatma Platformu), şirketlerin tüm finansal tablolarını ve özel durum bildirimlerini kamuoyuyla paylaştığı resmi platformdur. Temel analizin birincil kaynağıdır.
Makroekonomik Çerçeve
Faiz oranları, enflasyon, büyüme beklentileri ve döviz kuru belirli sektörleri doğrudan etkiler. Yüksek faiz ortamı büyüme hisselerine zarar verirken temettü odaklı savunma hisselerini destekleyebilir.
Türkiye özelinde TCMB faiz kararları, döviz hareketleri ve enerji fiyatları temel analiz yapılırken göz önünde bulundurulması gereken kritik makro faktörlerdir.