Tahvil Nasıl Çalışır?
Bir devlet veya şirket tahvil ihraç ettiğinde yatırımcıdan nakit alır, nominal değer üzerinden vade tarihine kadar kupon öder, vadede anaparayı iade eder. Örneğin 1.000 TL nominal değerli, %10 kuponlu, 2 yıl vadeli tahvil; her yıl 100 TL kupon öder, 2. yılın sonunda 1.000 TL iade eder.
Tahviller ikincil piyasada da işlem görür. Piyasa faizi yükselince tahvil fiyatı düşer; faiz düşünce tahvil fiyatı yükselir — ters orantı.
Tahvil Türleri
Devlet Tahvili (DİBS): Türkiye'de Hazine tarafından çıkarılır. TL ve döviz cinsinden olabilir. Devlet güvencesi nedeniyle en düşük kredi riskine sahiptir.
Eurobond: Türk Hazinesi'nin yabancı yatırımcılara yönelik, döviz (çoğunlukla USD) cinsinden ihraç ettiği tahvillerdir. Kur riskine maruz bırakır.
Şirket Tahvili (Özel Sektör): Bankalar veya büyük şirketler tarafından çıkarılır. Devlet tahvillerine kıyasla daha yüksek faiz (risk primi) sunar.
Tahvil ve Faiz İlişkisi
Merkez bankası faizini artırdığında, yeni çıkan tahviller daha yüksek kupon sunar. Eski düşük kuponlu tahviller değer kaybeder; bu yüzden tahvil fiyatı ile faiz ters hareket eder.
Uzun vadeli tahviller, faiz değişimlerine çok daha duyarlıdır (yüksek "duration"). Kısa vadeli tahviller faiz riskinden görece korunur.