Temel Analiz4 dk okuma

ROE ve ROA Nedir? Şirket Kârlılığı Nasıl Ölçülür?

ROE (Return on Equity — Özkaynak Kârlılığı) ve ROA (Return on Assets — Varlık Kârlılığı), bir şirketin elindeki kaynakları ne kadar verimli kâra dönüştürdüğünü ölçen temel kârlılık oranlarıdır.

ROE Nedir?

ROE = Net Kâr / Özkaynak × 100. Şirketin hissedarların yatırdığı her 100 TL karşılığında ne kadar kâr ürettiğini gösterir.

Örnek: Net kâr 50 milyon TL, özkaynak 250 milyon TL ise ROE = %20. Yani hissedarların her 100 TL'si 20 TL kâr üretmiştir.

Yüksek ROE genellikle güçlü yönetim kalitesini ve rekabetçi avantajı işaret eder. Warren Buffett, ROE > %15 olan şirketleri tercih eder. Ancak yüksek borçlanmayla şişirilmiş ROE yanıltıcı olabilir.

ROA Nedir?

ROA = Net Kâr / Toplam Varlıklar × 100. Şirketin tüm varlıklarını (hem özkaynak hem borçla finanse edilmiş) ne kadar verimli kullandığını gösterir.

ROA, borç yapısından bağımsız olarak operasyonel verimliliği ölçer. Aynı sektörde faaliyet gösteren şirketleri karşılaştırırken daha sağlıklı bir metrik olabilir.

ROE ve ROA Nasıl Yorumlanır?

ROE > ROA: Şirket finansal kaldıraç (borç) kullanıyor. Kaldıraç getiriyi büyütür ama riski de artırır.

ROE = ROA: Borçsuz veya çok düşük borçlu şirket demektir.

Sektör karşılaştırması şarttır: Bankalar ve finansal şirketler yapıları gereği düşük ROA ama yüksek ROE gösterir. Teknoloji şirketleri her ikisini de yüksek tutabilir.

Sık Sorulan Sorular

İyi bir ROE oranı nedir?

Sektöre göre değişir. Genel olarak %15 üzeri ROE güçlü kabul edilir; ancak finans dışı sektörlerde %20+ beklenir. Sektör ortalamasıyla karşılaştırın.

Negatif ROE ne anlama gelir?

Şirket zarar ediyorsa veya özkaynaklar negatifse ROE negatif olur. Her iki durum da dikkatli inceleme gerektirir.

ROE mi ROA mı daha önemli?

Duruma göre değişir. Borç yapısını kontrol etmek istiyorsanız ROA daha temiz bir göstergedir. Hissedarlara kârlılık açısından ROE daha doğrudan anlam taşır.

Diğer Rehberler