Yükselen Benzin Fiyatları Amerikalıları Vurdu: Bu Kez Durum Farklı

İran'daki çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte küresel petrol piyasalarında yaşanan dalgalanmalar, ABD'de benzin fiyatlarını yeniden yükselişe geçirdi ve Amerikalı tüketiciler üzerinde yeni bir maliyet yükü oluşturdu. Şubat ayının sonlarında başlayan ve Hürmüz Boğazı'ndaki nakliyatı etkileyen bu jeopolitik gerilimler, ham petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine taşıyarak benzin istasyonlarındaki pompa fiyatlarını ortalama 4 doların üzerine çıkardı. Bu durum, yılın başlarında elde edilen federal vergi iadelerinin sağladığı rahatlamanın tükenmesiyle birlikte hanehalkı bütçeleri için ciddi bir sınav haline geldi.

Stanford Ekonomi Politikası Araştırma Enstitüsü (SIEPR) uzmanlarının analizlerine göre, ABD ve İsrail'in İran'daki askeri operasyonlarından kaynaklanan artan benzin fiyatları, birçok Amerikalının bu yıl beklediği vergi iadelerinin etkisini ortadan kaldırma tehdidi taşıyor. J.P. Morgan analistleri de, benzin fiyatlarındaki artışın hanehalkı harcamalarının veya birikimlerinin başka bir kısmından karşılanması gerektiğini ve bu yılki vergi iadesi çeklerinin doğrudan benzin masraflarına gidebileceğini belirtti. Vergi Vakfı'na göre, geçen yıl yürürlüğe giren "Tek Büyük Güzel Yasa" (One, Big, Beautiful Bill Act) sayesinde ortalama bireysel vergi iadesi 748 dolar artarak 3.676 dolara yükselmişti. Ancak uzmanlar, bu artışın büyük ölçüde benzin fiyatlarındaki yükselişle silineceği konusunda hemfikir.

Benzin fiyatlarındaki bu artış, özellikle düşük gelirli hanehalklarını daha fazla etkiliyor, çünkü yakıt harcamaları onların bütçelerinde daha büyük bir paya sahip. Brown Üniversitesi araştırmacıları tarafından oluşturulan bir çevrimiçi takip aracına göre, savaşın 28 Şubat'ta başlamasından bu yana tüketiciler üzerindeki kümülatif yük 24 milyar doları aştı. Ortalama bir ABD hanesinin savaşın başlangıcından bu yana yakıt masraflarına neredeyse 200 dolar daha fazla harcadığı tahmin ediliyor. Bu durum, tüketicilerin harcama gücünü doğrudan azaltarak diğer alanlardaki harcamalarını kısıtlamalarına neden oluyor.

Benzin fiyatlarındaki yükselişin ekonomik etkileri, sadece pompa fiyatlarıyla sınırlı kalmıyor. Enflasyon beklentilerini artırarak ABD Merkez Bankası'nı (Fed) faiz indirimlerini ertelemeye veya tersine çevirmeye zorlayabilir. Ayrıca, dizel fiyatlarındaki artış nedeniyle gıda ürünlerinin taşımacılık maliyetleri yükseliyor ve gübre fiyatlarındaki şok tarım tedarik zincirine yansıyor, bu da market fiyatlarında artışa yol açıyor. Tüketici güveni de bu gelişmelerden olumsuz etkileniyor; Temmuz ayında benzin fiyatlarının yeniden yükselişe geçmesiyle Amerikalıların ekonomiye olan güveni düştü.

Piyasa analistleri, önümüzdeki dönemde benzin fiyatlarının daha da artabileceği konusunda uyarıyor. GasBuddy'den Patrick De Haan, Ağustos ayında benzin fiyatlarının rekor seviyelere ulaşabileceğini, koşulların kötüleşmesi halinde galon başına 4,50 hatta 5 dolara kadar çıkabileceğini öngörüyor. ABD hükümeti, Stratejik Petrol Rezervi'nden petrol salımı ve bazı eyaletlerde akaryakıt vergisi tatilleri gibi önlemlerle tüketiciler üzerindeki etkiyi hafifletmeye çalışsa da, bu tedbirlerin hemen bir rahatlama sağlamayabileceği belirtiliyor. Analistler, çatışmanın süresi ve Hürmüz Boğazı'ndaki durumun belirsizliğini koruduğunu ve bu faktörlerin piyasa dinamiklerini belirleyici olacağını vurguluyor.