Yayıncılar Google'ın yapay zeka arama sonuçlarından vazgeçebilecek

İngiltere Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (CMA), Google’ın arama hizmetlerinde ürettiği yapay zeka özetlerinde ve AI özelliklerinde yayınevlerinin içeriklerinin kullanılmasını engelleme hakkı tanıyan zorunlu düzenlemeler getirdi. Karar, yayıncıların hem AI özetlerinden hariç tutulma hem de içeriklerinin modellerin eğitilmesinde kullanılmasına karşı tercih hakkı sahibi olmasını kapsıyor.

Otorite, düzenlemenin “dünyada bir ilk” olduğunu belirterek Google’a yayınevlerine etkin araçlar sunma yükümlülüğü getirdi. CMA açıklamasına göre Google, AI Overviews ve AI Mode gibi özelliklerde yayınevlerinin içeriklerinin nasıl kullanıldığı konusunda şeffaf olmak, kullanılan içerikleri açık bağlantılarla kaynak göstermek ve yayınevlerine AI kullanımına ilişkin anlamlı tercihler sunmak zorunda olacak. Kararın metninde ayrıca sitelere yönelik mevcut Google-Extended robots.txt kontrollerinin yeterli olmadığı vurgulandı ve daha kapsamlı opt‑out mekanizmaları talep edildi.

Yayıncılar daha önce Google’ın AI özetleri nedeniyle ana siteye gelen tıklama ve trafik kaybı yaşadıklarını bildirmişti; CMA da bu kayıpların uzun vadeli sürdürülebilirlik riskleri yarattığını tespit etti. Regülatör, AI özetlerinin kullanıcılara arama sonuçlarında doğrudan bilgi sunmasının orijinal içeriğe tıklamayı azalttığını ve dolayısıyla reklam gelirleri ile abonelik gelirleri üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğunu belirtti. Bu tespitler, medya şirketlerinin Google ile içerik lisanslama veya gelir paylaşımı müzakerelerinde elini güçlendirebilir.

Daha geniş çerçevede karar, CMA’nın Google’a karşı uyguladığı “önemli piyasa gücü” (strategic market status) çerçevesi altında getirilen faaliyet yükümlülüklerinin bir uzantısı olarak değerlendiriliyor. Otorite, arama hizmetlerinde adil sıralama, şeffaflık ve kullanıcıların tercih yapabilmesi için Android ve Chrome üzerinde alternatif arama motoru seçimlerini kolaylaştırma gibi ek tedbirleri de gündeme aldı. Bu adımlar dijital reklam pazarında rekabeti artırma ve yayıncıların pazarlık konumunu iyileştirme amacı taşıyor.

Analistler, kararın kısa vadede Google ile büyük yayıncılar arasındaki pazarlık masasında değişiklik yaratacağını, orta vadede ise Google’ın teknik ve ürün güncellemeleriyle yeni denge kuracağını öngörüyor. Google ise düzenleyici gerekliliklere uymak için kontrol mekanizmaları üzerinde çalıştığını belirtti; şirketin uygulama detayları ve opt‑out’un global mi yoksa yalnızca İngiltere’ye özgü mü olacağı gibi hususlar piyasa tarafından yakından izlenecek. Yayıncılık gelirleri, kullanıcı davranışı ve reklam pazarındaki yeniden pazarlık süreci önümüzdeki dönemde takip edilecek başlıca değişkenler olacak.