Yapay Zeka Şirketleri Milyonlarca Dolarlık Seçim Harcamalarıyla Ne İstiyor?

Amerika Birleşik Devletleri'nde yapay zeka (YZ) şirketleri, teknolojinin düzenlenmesine ilişkin mevzuatı kendi lehlerine şekillendirmek amacıyla siyasi eylem komiteleri (PAC'ler) ve lobi faaliyetleri aracılığıyla önemli miktarda finansal kaynak aktarıyor. Bu agresif strateji, özellikle eyalet düzeyindeki çeşitli YZ yasalarının oluşturduğu "yama işi" düzenleme ortamına karşı, daha birleşik ve sektör dostu bir federal çerçeve oluşturmayı veya ideal olarak minimal hükümet denetimi altında endüstri liderliğinde gönüllü güvenlik önlemlerini teşvik etmeyi amaçlıyor.

Bu etkinin merkezinde, risk sermayesi devi Andreessen Horowitz (a16z) ve OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman tarafından desteklenen "Leading the Future" ile Meta Platforms'un oluşturduğu "American Technology Excellence Project" gibi süper PAC'ler bulunuyor. "Leading the Future" 2025'te 125 milyon doların üzerinde fon toplarken, Meta'nın PAC'i eyalet düzeyindeki "külfetli" YZ ve teknoloji politikalarıyla mücadele etmek için on milyonlarca dolar harcamayı taahhüt etti. Rakip YZ şirketi Anthropic ise daha fazla düzenlemeyi savunan "Jobs and Democracy" ve "Defending Our Values" gibi süper PAC'leri destekleyerek, yenilik yanlısı gruplara karşı bir denge unsuru oluşturuyor.

Lobi faaliyetleri ve siyasi harcamalar son yıllarda önemli ölçüde arttı. 2025'in ilk dokuz ayında Alphabet (Google), ByteDance (TikTok), Meta, Microsoft, Nvidia, OpenAI, Snap ve X (eski adıyla Twitter) dahil olmak üzere en büyük yedi teknoloji, YZ ve sosyal medya şirketi, federal lobi faaliyetlerine toplamda 50 milyon dolar harcadı. Sadece Meta, 2025'in ilk yarısında federal lobi faaliyetlerine rekor düzeyde 13,8 milyon dolar harcadı. 2023'te 450'den fazla kuruluşun YZ konularında lobi yaptığı göz önüne alındığında, bu harcamaların 2016'daki altı kuruluşa kıyasla %7567'lik devasa bir artışı temsil ettiği belirtiliyor.

Bu gelişmelerin piyasalar ve teknoloji sektörü üzerindeki etkisi büyük. Sektörün yoğun lobi faaliyetleri, sıkı tüketici koruma yasaları yerine hızlı inovasyonu teşvik etmeyi ve sektör yatırımlarını korumayı hedefliyor. Ancak, bu durum YZ'nin işgücü piyasası, enerji maliyetleri ve toplum üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerine dair kamuoyundaki endişelerle de çelişiyor. Federal düzeyde kapsamlı bir YZ yasasının olmaması ve eyaletlerin kendi düzenlemelerini çıkarması, şirketler için bir uyum riski ve "yama işi" bir düzenleyici ortam yaratıyor.

Daha geniş ekonomik ve politik bağlamda, YZ sektörünün siyasi angajmanı, 2024 seçimlerindeki kripto para sektörünün harcamalarına benziyor. Trump yönetimi, YZ konusunda düzenleyici kısıtlamaları azaltan ve eyaletlerin YZ yasalarını sınırlamayı amaçlayan başkanlık kararnameleriyle inovasyon yanlısı bir duruş sergiliyor. Temmuz 2026'da Federal Ticaret Komisyonu (FTC) da YZ sistemlerinin çıktılarının doğruluğunu düzenlemeye yönelik bir politika taslağı yayımladı ve eyalet yasalarının federal yasa ile çelişmesi durumunda geçersiz sayılabileceğini belirtti.

Analistler ve piyasa beklentileri, 2026 ara seçimlerinin YZ'nin gelecekteki düzenleyici manzarasını belirlemede kritik bir rol oynayacağını gösteriyor. Sektör, ABD'nin Çin gibi rakiplerine karşı YZ alanındaki hakimiyetini sürdürmek amacıyla YZ ilerlemesini önceliklendirecek adayları seçtirmeyi amaçlıyor. Ancak, federal düzeyde kapsamlı bir mevzuatın hala olmaması ve eyaletler arasında farklı yaklaşımların devam etmesi, belirsizliği koruyor. Anthropic gibi bazı şirketler ise hükümetin tehlikeli YZ dağıtımlarını engelleme yetkisine sahip olması gerektiğini ve test, şeffaflık ve bağımsız değerlendirme gibi unsurların güçlü YZ modelleri için zorunlu olması gerektiğini savunuyor.