Yapay Zekâ Çin'de İşleri Henüz Yerinden Etmiyor — CNBC Analizi

CNBC'nin The China Connection bülteni, Çin'de yapay zekâ uygulamalarının hızla yayılmasına rağmen henüz geniş çaplı işten çıkarmalara yol açmadığını; firmaların önce verimlilik ve maliyet tasarrufu arayışını ön plana çıkardığını aktarıyor. Bülten, önde gelen yöneticilerin yapay zekâ iddiaları ile gerçek uygulama sonuçları arasındaki farkı vurguluyor.

Olayın gelişiminde birkaç somut örnek öne çıkıyor. 360 Security Technology'nin kurucusu Zhou Hongyi, şirketin pazarlama departmanını yapay zekâ tabanlı sistemlerle değiştirme niyetinden bahsetti ve bu açıklama sosyal medyada geniş yankı buldu. CNBC notlarına göre Meituan, yeni üretilen kodun yaklaşık %52'sinin artık yapay zekâ tarafından oluşturulduğunu açıkladı; bu oran Mart'ta bildirilen %27 seviyesinden önemli ölçüde yüksek. Öte yandan küresel finans kuruluşu Citi, Çin'deki teknoloji kadrolarından 3.500 kişiyi Ekim ayına kadar azaltacağını duyurdu; Anthropic CEO'su Dario Amodei ise AI'nın önümüzdeki bir ile beş yıl içinde işsizlik oranlarını %10-20 bandına çekebileceği uyarısında bulundu.

Bu gelişmeler piyasaları ve yatırımcı algısını da etkiliyor. CNBC bültenine göre haberler açıklandığı gün Çin ve Hong Kong piyasalarında pozitif hareket görüldü: CSI 300 endeksi %0,8 yükselirken Hang Seng endeksi %0,6 artış kaydetti. Yılbaşından bu yana CSI 300 görece sınırlı bir düşüş gösterirken Hang Seng önemli kazanımlar elde etti; kısa vadede teknoloji ve AI'ya dayalı yatırım iştahının dalgalı seyretmesi bekleniyor.

Geniş ekonomik bağlamda, yapay zekânın benimsenmesi Çin ekonomisinin zayıflayan büyüme ve zayıf iç talep sorunlarıyla aynı zamana denk geliyor. Bülten, Çin'in ihracatında ABD'ye yönelik aylık keskin düşüşler ve ekonomik verilerdeki zayıflamayı hatırlatıyor; örneğin son dönemde ABD'ye ihracatın aylık bazda sert gerilediğine işaret ediliyor. Hükümet ise istihdamı desteklemek amacıyla bu yıl için 66,74 milyar yuan tutarında sübvansiyon ayırdı ve yaşlı bakımında robot kullanımını test eden pilot programlar başlattı.

Analistler, kısa vadede yapay zekânın bazı tekrarlayan görevlerde istihdamı azaltabileceğini, ancak tam ölçekli iş kayıplarının kurum stratejilerine, devlet politikalarına ve yeniden eğitim programlarına bağlı olacağını belirtiyor. Piyasalar açısından ise yatırımcıların AI adaptasyonunun getirdiği verimlilik kazanımlarını ve aynı zamanda ekonomik yavaşlamanın yaratacağı talep risklerini dengelemesi gerekecek; önümüzdeki çeyreklerde işe alım verileri ve şirketlerin AI yatırımlarına ilişkin açıklamalar takip edilecek.