Wall Street Takas Acenteleri SEC'i Uyardı: Üçüncü Taraf Tokenlar Piyasa Bütünlüğünü Tehdit Ediyor

Wall Street'in önde gelen takas acentelerini temsil eden Menkul Kıymetler Takas Birliği (Securities Transfer Association - STA), ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) kritik bir uyarıda bulundu. Birlik, 1 Temmuz 2026 tarihinde SEC'e sunduğu mektupta, bağımsız platformlar tarafından çıkarılan üçüncü taraf hisse senedi tokenlarının piyasa bütünlüğüne yönelik ciddi riskler taşıdığını ifade etti ve şirketler tarafından yetkilendirilmiş tokenizasyon modellerinin gelecekteki düzenleyici çerçevelerde önceliklendirilmesi çağrısında bulundu. Bu çağrı, finans piyasalarında blockchain teknolojisinin kullanımıyla artan tokenizasyon tartışmalarının merkezine oturuyor.

STA üyeleri, gerçek tokenize edilmiş hisse senetlerinin ihraççı şirket tarafından resmi olarak yetkilendirilmesi ve resmi hissedar defterine kaydedilmesi gerektiği görüşünü savunuyor. Bağımsız platformlarca “paketlenmiş” token ürünleri olarak oluşturulan üçüncü taraf tokenların, yatırımcıların sahip oldukları gerçek haklar konusunda kafa karışıklığına yol açabileceği ve platform kredisi, saklama ve operasyonel risklere maruz bırakabileceği belirtiliyor. Birlik, bu tür tokenların halka açık şirketlerle doğrudan hukuki bir ilişki kurmamasının, yatırımcı koruması açısından önemli zafiyetler oluşturduğunu vurguladı. Bu nedenle, tokenize edilmiş menkul kıymetlere yönelik her türlü yenilikçi muafiyet, pilot proje veya kalıcı düzenleyici çerçevenin, ihraççı destekli modeli önceliklendirmesi gerektiğini dile getirdi.

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), tokenize edilmiş menkul kıymetlere ilişkin düzenleyici duruşunu netleştirmeye yönelik adımlar atmış ve Ocak 2026'da bu konuda bir açıklama yayımlamıştı. Bu açıklamada, tokenize edilmiş menkul kıymetlerin tanımı yapılmış ve ihraççı destekli ile üçüncü taraf destekli olmak üzere iki ana model belirlenmişti. SEC, tokenizasyonun federal menkul kıymetler yasalarının uygulanabilirliğini değiştirmediğini sürekli olarak vurguluyor. Üçüncü taraf tokenizasyon modelleri arasında, üçüncü tarafın dayanak menkul kıymeti sakladığı ve bu menkul kıymete ilişkin bir hak sahipliğini temsil eden bir kripto varlık ihraç ettiği “saklamalı tokenize edilmiş menkul kıymetler” ile üçüncü tarafın kendi menkul kıymetini dayanak bir menkul kıymete bağlı olarak ihraç ettiği “sentetik tokenize edilmiş menkul kıymetler” yer alıyor. SEC, özellikle üçüncü taraf modellerde, yatırımcıların yalnızca aracı kuruma karşı haklara sahip olabileceği ve karşı taraf, operasyonel ve iflas riskleri gibi ek risklere maruz kalabileceği konusunda uyarılar yapıyor.

Küresel tokenize edilmiş hisse senedi piyasasının yaklaşık 2 milyar dolar değerinde olduğu tahmin ediliyor ve bu piyasaya şu anda ağırlıklı olarak üçüncü taraf modeller hakim. Örneğin, Ondo Finance ve Kraken gibi platformlar bu tür ürünler sunarken, Securitize ve Figure gibi şirketler ihraççı onaylı modelleri benimsiyor. Bu durum, tokenizasyon alanında yenilikçilik ile mevcut piyasa yapılarının korunması arasındaki gerilimi açıkça ortaya koyuyor. Menkul kıymet endüstrisi ve finansal piyasalar derneği SIFMA (Securities Industry and Financial Markets Association) da Nasdaq'ın tokenize edilmiş menkul kıymetlerin takasına izin verme teklifine ilişkin yorumlarında, mevcut düzenleyici yapılar içinde dağıtık defter teknolojilerinin sorumlu bir şekilde benimsenmesini desteklediğini belirtmişti. Ancak, Coinbase ve Blockchain Derneği gibi bazı piyasa katılımcıları, yeniliği ve rekabeti teşvik etmek adına üçüncü taraf tokenizasyon için ihraççı onayının zorunlu tutulmaması gerektiğini savunarak farklı bir bakış açısı sunuyor.

Bu gelişmeler ışığında, STA, SEC'i mevcut Doğrudan Kayıt Sistemi'ni (DRS) reforme etmeye ve Depository Trust & Clearing Corporation (DTCC) ile iş birliği yaparak dijital menkul kıymetler altyapısını optimize etmeye çağırdı. Birlik, mevcut menkul kıymet saklama sisteminin, zincir üstü (on-chain) menkul kıymetlerin gerçek zamanlı transfer ve takas ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını vurguladı. Analistler ve piyasa gözlemcileri, SEC'in önümüzdeki dönemde tokenizasyon çerçevesinde daha net kurallar ve rehberlik sağlamasını bekliyor. Bu, hem piyasa bütünlüğünü korumak hem de blockchain teknolojisinin sunduğu verimlilik avantajlarından faydalanmak için kritik önem taşıyor. Piyasanın derinliğini ve likiditesini korurken, yeni teknolojilerin entegrasyonu, düzenleyiciler için önemli bir denge unsuru olmaya devam edecek.