Vietnam enflasyonu Nisan'da hızlandı, enerji maliyetleri yükseldi

Vietnam ekonomisinde enflasyon Nisan ayında hızlandı ve hükümetin hedeflerinin üzerinde seyretme riski doğdu. Ulusal İstatistik Ofisi (GSO) verileri ve uluslararası piyasa izlemeleri, petrol ve akaryakıt fiyatlarındaki keskin yükselişin iç talep kanallarına, özellikle ulaşım ve üretim maliyetlerine doğrudan yansıdığını gösteriyor. Bu gelişme Nisan aylık verilerinde beklentilerin üzerine çıkan bir fiyatlaşma hareketi olarak kayda geçti.

Olay, Mart ayında tüketici fiyatlarının yıllık bazda yüzde 4.65 ile beş yılın zirvesine tırmanmasının ardından geldi; GSO'nun çeyrek raporu Mart verilerini özellikle benzin ve ulaşımdaki artışla ilişkilendirmişti. İran ile yaşanan savaş ve Basra Körfezi hattındaki tedarik kesintileri küresel Brent fiyatlarında yükselişe yol açarken, Vietnam gibi petrol ithalatçısı ekonomilerde akaryakıt zamları doğrudan tüketici fiyatlarına ve üretim girdi maliyetlerine yansıdı. Hükümet, iç piyasayı dengelemek için akaryakıt vergisi muafiyetlerini uzattı ve bazı sübvansiyon/eşitleme adımları attı; yine de lojistik ve enerji girdilerindeki baskı devam ediyor.

Kısa vadede piyasa tepkisi, enerji yoğun sektörlerde maliyet baskılarının artması ve enflasyon görünümünün bozulması yönünde oldu. Ulaşım maliyetlerindeki yükseliş, perakende fiyatlama ve lojistik ücretlerine geçerek tüketici fiyat endeksine yukarı yönlü katkı veriyor. Ayrıca GSO verilerinde Mart'ta ulaştırma harcamalarının çift haneli artışı (raporlarda yer alan yüzde 10.8 civarı artış) ekonomideki enflasyon baskısının kaynağını netleştirdi. Borsa ve sabit getirili piyasalarda kısa vadeli volatilite görünürken, merkez bankası ve mali otoritelerin politika tepkileri yakından izleniyor.

Daha geniş çerçevede bu gelişme, dünya enerji piyasalarındaki arz şokunun gelişmekte olan ülke enflasyonlarına yayılma eğilimini teyit ediyor. Vietnam, ham petrol ithalatının önemli kısmını Orta Doğu kaynaklarından sağladığı için küresel enerji şoklarına karşı hassas durumda. Uluslararası kurumlar, enerji fiyatlarındaki kalıcı yükselişin küresel enflasyonu ve büyüme görünümünü bozabileceği uyarısını yaparken, Vietnam gibi ekonomiler için maliye ve para politikası manevra alanı daralıyor.

Analistler, enflasyonun kısa dönemde daha da yukarı yönlü baskılarla karşı karşıya kalabileceğini, bunun da Türkiye'deki ve diğer gelişen piyasalardaki benzer risklerle birlikte para otoritelerini daha sıkı duruşa ittiğini belirtiyor. Vietnam Merkez Bankası'nın (SBV) ve Maliye Bakanlığı'nın yaklaşan dönemde disiplinli kur yönetimi, akaryakıt vergi düzenlemeleri ve hedefli destek paketleriyle fiyat istikrarını sağlamaya çalışmalarının beklendiği vurgulanıyor. Piyasa aktörleri, enerji fiyatlarındaki seyir ve küresel talep göstergelerine bağlı olarak para politikasında daha temkinli bir tavır bekliyor.