Ulusal Bilim Kurulu: Trump 24 Üyeyi Aniden Görevden Aldı, NSF Denetimini Sarsıyor

24 Nisan 2026'de Başkan Donald J. Trump'ın yönetimi, Ulusal Bilim Kurulu'nun (National Science Board) tüm 24 üyesinin görevlerinin sona erdiğini bildiren kısa ve gerekçesiz e-postalar gönderdi; üyeler cezalandırma ya da önceden uyarı olmadığını belirtti. Bu toplu görevden alma, temel bilimin bağımsız denetimini sağlayan kurumsal yapıda beklenmedik bir boşluk yarattı.

Eylem, Beyaz Saray Personel Ofisi (Presidential Personnel Office) aracılığıyla iletilen aynı türden kısa mesajlarla gerçekleşti; bazı üyeler durumun kendilerine doğrudan bildirildiğini, e-postaların ise gerekçe sunmadığını aktardı. Başkanın Mart 2026'da Ulusal Bilim Vakfı (National Science Foundation, NSF) direktörlüğü için Jim O’Neill'i aday göstermesine karşın atama süreci hâlâ Kongre önünde tamamlanmamıştı; bu gelişme, yönetim-sunulan aday boşluğu döneminde geldi. Akademik kuruluşlardan ve Kongre üyelerinden sert tepkiler geldi; Association of American Universities (AAU) yetkilileri ve Temsilciler Meclisi Bilim Komitesi üyeleri kararın araştırma ve yetenek havuzu üzerinde risk oluşturduğunu belirtti.

Bu adımın piyasa ve finansal etkileri dolaylı olsa da önemli: Ulusal Bilim Vakfı, yıllık yaklaşık 9 milyar dolarlık bütçe ve ülke genelinde araştırma hibeleriyle teknoloji, sağlık ve savunma tedarik zincirlerine doğrudan kaynak aktarıyor. Denetim ve yönetişimdeki belirsizlik, NSF hibelerine dayanan erken aşama teknoloji şirketleri ve akademik projeler için fon akışında yavaşlama riskini artırıyor; yatırımcılar ve endüstri aktörleri kararlarını kısa vadede gözden geçirebilir.

Bu gelişme tekil bir olaydan öte, geçen yıllarda başlayan ve federal bilim kurumlarında gözlemlenen daha geniş bir yeniden yapılandırma eğiliminin parçası olarak okunuyor. 2025'te NSF içinde bazı personel ve denetleyici pozisyonlarda toplu işten çıkarmalar ve yeniden atamalar yaşanmıştı; bu bağlam, şimdi atılan adımın hem kurumsal bellek hem de uzun vadeli araştırma programlarına etkisini daha kritik kılıyor. Hukuki ve idari tartışmaların derinleşmesi bekleniyor.

Analistler ve akademi temsilcileri, yönetimin yeni atamaları nasıl yapacağına ve Kongre ile mahkemelerin süreçte hangi rolü oynayacağına dikkat çekiyor. Kısa vadede NSF fonlama kararlarında temkinlilik, hibe değerlendirme süreçlerinde gecikme ve bazı projelerde fon kaybı olasılığı gündemde. Orta-uzun vadede ise yeni kurulun politik öncelikleri, ABD'nin temel bilim yatırımlarının yönünü ve küresel rekabet gücünü şekillendirecek; yatırımcılar ve üniversiteler gelişmeleri yakından izleyecek.