Ukrayna’da savaşın vurduğu buğday tarlaları temizlenebilir mi?

Rusya’nın 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalin ardından Ukrayna’nın verimli tarım arazileri ciddi çevresel hasar gördü. Patlamalar, mayınlar ve askeri ekipman kalıntıları özellikle buğday üretimiyle bilinen bölgelerde toprağın yapısını bozarken, bilim insanları savaş alanlarına dönüşen tarlaların yeniden tarıma kazandırılıp kazandırılamayacağını araştırıyor.

Bu kapsamda Ukraynalı ve uluslararası araştırmacılar, savaşın yoğun yaşandığı bölgelerde yaklaşık 8 binden fazla toprak örneği topladı. Çalışma; Sumy, Harkiv, Herson, Mykolaiv ve Donetsk gibi bölgelerde yürütülürken 30’dan fazla çiftlikte inceleme yapıldı. Araştırmanın amacı, patlayıcı kalıntıları, ağır metaller ve roket yakıtı gibi kirleticilerin tarım ürünlerine geçme riskini belirlemek ve tarlaların yeniden güvenli şekilde kullanılabilir olup olmadığını ortaya koymak.

Uzmanlara göre savaşın etkisi yalnızca yüzeydeki kraterlerle sınırlı değil. Patlamalar toprağın besin açısından zengin üst tabakasını bozarken ağır metal ve kimyasal kalıntılar bitki gelişimini olumsuz etkileyebiliyor. Bazı örneklerde patlama noktalarına yakın alanlarda ağır metal seviyelerinin normal değerlerin çok üzerine çıktığı tespit edildi. Bu durum, kirli toprakta yetişen ürünlerin gıda güvenliği açısından risk oluşturabileceği endişesini artırıyor.

Araştırmacılar, kirlenmiş alanlarda biyoteknolojik yöntemler ve bitkilerle yapılan doğal arıtma tekniklerinin kullanılabileceğini belirtiyor. Ancak uzmanlar, geniş çaplı mayın temizleme çalışmaları ve uzun süreli toprak rehabilitasyonu olmadan Ukrayna’nın “Avrupa’nın tahıl ambarı” olarak bilinen üretim kapasitesinin tam olarak toparlanmasının yıllar alabileceğine dikkat çekiyor.