Trump Yönetimi Zorla Çalıştırma Gerekçesiyle Yeni Gümrük Vergileri Getirdi

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, 24 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni gümrük vergileriyle küresel ticaret sahnesinde önemli bir adım attı. Bu yeni uygulamalar, 60 ekonomiden yapılan ithalata yönelik olup, zorla çalıştırmayla üretilen malların engellenmesi gerekçesiyle başlatıldı. Bu adım, Yüksek Mahkeme tarafından daha önce iptal edilen uluslararası acil durum yetkileri ve ödemeler dengesi temelindeki vergilerin yerine geçiyor.

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) tarafından 1974 Ticaret Yasası'nın 301. Maddesi kapsamında yürütülen soruşturmalar sonucunda belirlenen bu vergiler, ABD ithalatının yaklaşık %99,4'ünü oluşturan 60 ticaret ortağını etkiliyor. Uygulanan oranlar, zorla çalıştırmayı yasaklayan veya bu konuda taahhüt veren ülkeler için %10, diğerleri için ise %12,5 olarak belirlendi. Önceki "Kurtuluş Günü" vergileri ve geçici %10'luk ithalat vergileri, Şubat ve Temmuz 2026'da Yüksek Mahkeme kararlarıyla hukuki engellere takılmıştı.

Yeni gümrük vergileri, ABD'deki işletmeler ve tüketiciler için önemli maliyet artışlarına yol açması bekleniyor. Analistler, ortalama bir hane halkının yıllık 550 ila 1.500 dolar arasında ek maliyetle karşılaşabileceğini ve tüketici fiyatlarının %0,4 ila %1,1 oranında artabileceğini öngörüyor. Avustralya, Brezilya ve Japonya gibi ticaret ortakları, bu kararı "haksız" ve "üzücü" olarak nitelendirerek misilleme vergileri uygulama olasılığını dile getirdi. Özellikle Avrupa Birliği'nin de kendi yasaları olmasına rağmen hedef alınması, ticari gerilimleri artırıyor.

Bu yeni vergi uygulaması, Trump yönetiminin önceki dönemlerinden bu yana süregelen korumacılık eğilimlerinin bir devamı olarak görülüyor. Nobel ödüllü ekonomist Joseph Stiglitz gibi eleştirmenler, zorla çalıştırma bahanesinin aslında ABD'nin küresel ticarette daha büyük bir pay kapma ve ticaret açıklarını azaltma çabasının bir "hile" olduğunu belirtiyor. Stiglitz, yeni vergilerin Trump'ın daha önceki ticaret dengelerine dayalı tarifelerini yakından takip ettiğini ve ikili ticaret açıklarının zorla çalıştırma kullanımıyla yüksek korelasyon göstermesinin şüpheli olduğunu vurguluyor.

Piyasa gözlemcileri ve ticaret analistleri, yeni vergilerin hukuki dayanıklılığının önceki girişimlere göre daha güçlü olabileceğini ancak yine de mahkeme süreçleriyle karşı karşıya kalacağını belirtiyor. Birçok uzman, bu kadar geniş kapsamlı ve tek tip vergi oranlarının, zorla çalıştırma sorununa hedeflenmiş bir çözümden ziyade, küresel vergileri sürdürme amacına hizmet ettiğini düşünüyor. Küçük işletmelerin şimdiden hukuki itirazlarda bulunduğu ve Yüksek Mahkeme'nin tekrar devreye girebileceği ifade ediliyor.