Trump Yönetimi Kanada Ürünlerine %50 Gümrük Vergisi Uyguladı

ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'nın Amerikan ürünlerine yönelik ayrımcı uygulamalarına misilleme olarak belirli Kanada menşeli ürünlere %50 oranında ek gümrük vergisi uygulanmasını öngören üç bildiriye imza attı. 20 Temmuz 2026 tarihinde imzalanan ve 19 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan bu yeni gümrük vergileri, otomotiv, alkollü içecekler ve süt ürünleri gibi sektörlerdeki Kanada uygulamalarına yanıt niteliği taşıyor. Bu adım, ABD ve Kanada arasındaki ticari ilişkilerde önemli bir gerilime işaret ediyor.

Başkan Trump'ın bu kararı, 1930 tarihli Gümrük Yasası'nın 338. Maddesi'ne dayanıyor. Uzun süredir kullanılmayan bu madde, bir ülkenin ABD ticaretine karşı ayrımcı uygulamalarda bulunması durumunda Başkan'a %50'ye varan ek gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, Kanada'nın ABD otomobillerine uyguladığı belirli gümrük vergileri ve kotalar, eyaletlerin ABD alkollü içeceklerine yönelik yasakları ve ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) kapsamındaki peynir tarife kontenjanı tahsis kuralları bu kararın temelini oluşturuyor.

Kanada'nın Nisan 2025'ten bu yana ABD motorlu araçlarına uyguladığı %25'lik gümrük vergisi ve ABD'li otomobil şirketlerini Kanada'da üretime zorlayan kota uygulamaları, bu kararın alınmasında etkili oldu. Benzer şekilde, Kanada'daki eyaletlerin büyük bir kısmının ABD alkollü içeceklerini raflarından çekmesi veya dağıtımını durdurması, ABD'li ihracatçıları önemli ölçüde olumsuz etkiledi. Bu yeni gümrük vergileri, şarap, hokey sopaları, çimento, kağıt ürünleri, mobilya, mücevherat, elektronik ve tekstil gibi geniş bir yelpazedeki Kanada menşeli ürünleri kapsayacak. Enerji, potas, balık ve kritik mineraller gibi bazı ürünler ise bu uygulamadan muaf tutuldu.

Bu gümrük vergilerinin piyasalar üzerinde önemli etkileri olması bekleniyor. Ticari gerilimlerin artması, özellikle otomotiv ve gıda sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler için belirsizlik yaratabilir. Ayrıca, bu kararın iki ülke arasındaki tedarik zincirlerini bozarak bazı ürünlerin fiyatlarında artışa neden olma riski bulunuyor. ABD'li Cumhuriyetçiler, bu tür korumacı önlemlerin Amerikan işçilerini ve sanayisini koruyacağını savunurken, eleştirenler ise bunun enflasyonu körükleyebileceği ve küresel ticareti olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıyor.

Bu gelişme, ABD Başkanı Trump'ın 2025'te başlayan ikinci döneminde küresel ticaret politikalarında daha agresif bir duruş sergilediğinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Daha önce 2020'de imzalanan USMCA anlaşmasıyla koruma altına alınan ürünlerin de bu yeni gümrük vergilerine tabi olması, anlaşmanın ruhuna aykırı bulunuyor. ABD'nin USMCA'yı yenilememesi ve yeni müzakerelerin 2036'ya kadar sürebileceği beklentisi, Kuzey Amerika ticaretindeki belirsizliği artırıyor.

Piyasa analistleri, Kanada'dan güçlü bir misilleme gelebileceği konusunda uyarıyor. Ontario Başbakanı Doug Ford, gümrük vergilerinin uygulanması halinde Kanada'nın karşılık vermesi gerektiğini belirtmişti. USMCA'nın anlaşmazlık çözüm mekanizmaları yerine 338. Madde'nin kullanılması, ikili ticaret ilişkilerini daha da gerebilir ve anlaşmanın geleceği üzerindeki tartışmaları yoğunlaştırabilir. Önümüzdeki dönemde Kanada'dan gelecek tepkiler ve ABD yönetiminin bu adımlara yönelik uluslararası arenadaki duruşu piyasaların seyrini belirleyici olacak.