Trump Yönetimi 80'den Fazla Ülkeye Yeni Gümrük Vergileri Getiriyor

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) yönetimi, 24 Temmuz 2026 Cuma günü itibarıyla 80'den fazla ticaret ortağına yönelik yeni gümrük vergilerini yürürlüğe koydu. Bu kararla, Cuma sabahı sona eren %10'luk küresel gümrük vergilerinin yerini, %10 ile %12,5 arasında değişen yeni tarifeler alacak. Yeni vergilerin temel gerekçesi olarak, ticaret ortaklarının “zorla çalıştırma” uygulamalarını yeterince engellememesi gösteriliyor. ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) tarafından yapılan açıklamada, bu adımın insan hakları ihlallerini düzeltme ve ticareti bozucu uygulamaları ortadan kaldırma amacı taşıdığı belirtildi.

Uygulamaya konulan yeni gümrük vergileri, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Maddesi (Section 301) kapsamında getirildi ve 60 ülkeyi kapsıyor. Bu vergilerde iki farklı oran belirlendi: zorla çalıştırma ithalat yasaklarını benimsemiş ve etkin bir şekilde uygulayan ülkeler için %10'luk tarife uygulanacak. Bu kategoriye Kanada, Avrupa Birliği (AB) üyeleri, Hindistan, Meksika ve Birleşik Krallık gibi önemli ticaret ortakları dahil. Zorla çalıştırma ithalat yasağını benimsemeyen veya uygulamayan ülkeler ise %12,5'lik daha yüksek bir vergiyle karşı karşıya kalacak. Bu grupta Çin, Avustralya, Japonya, Güney Kore ve Vietnam gibi ülkeler yer alıyor. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, “ABD'nin neredeyse bir asırdır zorla çalıştırma ithalat yasağına sahip olduğunu ve bunu titizlikle uyguladığını; ticaret ortaklarımızın da aynısını yapma zamanının geldiğini” ifade etti. Yeni vergilerden petrol ve doğal gaz, belirli doğal kaynaklar, ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) kapsamındaki bazı ürünler ile çelik ve otomobil gibi mevcut ulusal güvenlik vergilerine tabi ürünler muaf tutuldu. Kanada, bu karara hemen tepki göstererek, zorla çalıştırma ile üretilen malların ithalatına karşı mücadelede lider konumda olduğunu ve hedef alınmaması gerektiğini belirtti.

Bu yeni gümrük vergileri, küresel ticaret hacmi, tedarik zincirleri ve uluslararası ticari ilişkiler üzerinde önemli bir baskı oluşturabilir. İthalat maliyetlerindeki artışın, nihayetinde tüketicilere daha yüksek fiyatlar olarak yansıması beklenirken, uluslararası ticaret yapan şirketlerin kar marjları üzerinde de olumsuz bir etki yaratması öngörülüyor. Piyasalar, bu tür korumacı ticaret politikalarına genellikle belirsizlikle tepki verirken, küresel ekonomik büyüme beklentileri üzerinde de aşağı yönlü bir baskı oluşabilir. Özellikle büyük ticaret hacmine sahip ülkelerin bu karara nasıl bir misilleme ile karşılık vereceği piyasaların odağında yer alıyor.

Trump yönetiminin bu adımı, ABD Yüksek Mahkemesi'nin Şubat 2026'da önceki “Liberation Day” (Kurtuluş Günü) vergilerini yasa dışı ilan etmesinin ardından geldi. Yüksek Mahkeme, Başkan'ın Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) kapsamında vergi uygulama yetkisinin olmadığını belirtmişti. Bu kararın ardından, Trump yönetimi geçici olarak 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. Maddesi altında %10'luk küresel vergiler uygulamıştı; ancak bu vergilerin de süresi Cuma günü doldu. Mevcut 301. Madde vergileri, yönetimin Kongre'yi bypass etme ve başkanlık yetkisini aşma eleştirilerine rağmen agresif ticaret politikalarını sürdürme kararlılığını gösteriyor. Bu politikalar, Amerikan imalatını destekleme ve yerel istihdamı artırma hedefiyle açıklanıyor.

Finans analistleri ve piyasa uzmanları, bu yeni gümrük vergilerinin mahkemelerde yeniden hukuki itirazlarla karşılaşma olasılığının yüksek olduğunu belirtiyor. Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü'nden Alan Wolff gibi uzmanlar, bu vergilerin de Yüksek Mahkeme tarafından bozabileceğini öngörüyor. Ayrıca, ABD'nin ticaret ortaklarından misilleme niteliğinde karşı önlemler alınabileceği ve bunun küresel ticaret sisteminde daha fazla parçalanmaya yol açabileceği endişesi taşıyor. USTR'nin, 15 ek ülke ve AB'ye yönelik “adil olmayan imalat uygulamaları” nedeniyle yeni 301. Madde soruşturmaları başlattığı da biliniyor. Bu durum, önümüzdeki dönemde uluslararası ticaret arenasında gerilimin artarak devam edebileceğine işaret ediyor ve küresel ticaret politikalarına yönelik belirsizliği koruyor.