Trump'tan Hürmüz Boğazı'nda Geçiş Ücreti Tehdidi: Barış Anlaşması Tehlikede

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen barış müzakerelerinin başarısız olması durumunda Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ABD'nin geçiş ücreti talep edebileceği yönünde bir tehditte bulundu. Bu açıklama, İran'ın boğazı kapatma yönündeki son iddiaları ve bölgedeki artan gerilimle birlikte küresel piyasalar için yeni bir belirsizlik dalgası yarattı. İki ülke arasında bu hafta başında imzalanan ve çatışmaları durdurmayı amaçlayan ön mutabakat zaptı kapsamında, boğazın 60 gün boyunca tollsüz açık kalması öngörülüyordu.

Gerginlik, İran'ın ortak askeri komutanlığının, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının mutabakat zaptının ilk maddesini ihlal ettiğini belirterek Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattığını duyurmasıyla tırmandı. Bu madde, tüm cephelerdeki çatışmaların sona ermesini şart koşuyordu. İran'ın bu adımı, İsrail ile Hizbullah arasındaki ateşkesin bozulduğuna dair haberlerin ardından geldi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise İran'ın boğazı kapattığı iddialarını yalanladı. CENTCOM sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins, Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe açık olduğunu ve ABD güçlerinin serbest dolaşımı sağlamak için durumu izlemeye devam ettiğini belirtti. Hatta CENTCOM, Cumartesi günü 55 ticari geminin boğazdan geçtiğini ve 17 milyon varilden fazla petrol taşıdığını bildirdi.

Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında, nihai anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılamaması halinde ABD'nin boğazda geçiş ücreti uygulayacağını ve bu paranın "Ortadoğu ülkelerine koruyucu melek olarak verilen hizmetlerin geçmiş, şimdiki ve gelecekteki maliyetlerinin geri ödenmesi" için kullanılacağını ifade etti. Bu durum, daha önce boğazın İran tarafından ücretlendirilmesi olasılığına ilişkin endişelerini dile getiren Trump'ın yeni bir pozisyonunu işaret ediyor.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir deniz geçididir. Boğazın kapanması veya geçiş ücretlerinin yükselmesi, küresel enerji fiyatları üzerinde ciddi bir etki yaratabilir. Ön anlaşmanın boğazı açmasıyla petrol fiyatlarında düşüş ve hisse senedi piyasalarında ralli görülmüş, bu da piyasalardaki "savaş primi"ni azaltmıştı. Mevcut belirsizlik, enerji emtiaları ve küresel tedarik zincirleri için yeni riskler taşıyor.

ABD ve İran heyetleri, ön anlaşmanın detaylarını ve daha geniş bir barış anlaşmasını görüşmek üzere İsviçre'de teknik düzeyde müzakerelere devam edecek. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İranlı yetkililerin de aralarında bulunduğu heyetler, bölgedeki gerginliği azaltmaya ve kalıcı bir çözüm bulmaya çalışacak. Ancak İsrail ile Lübnan arasındaki çatışmaların sürmesi, müzakerelerin seyrini ve nihai anlaşmanın akıbetini belirsiz kılıyor.