Trump'tan Çin'e Güneş Paneli ve Çip Hamlesi: Yeni Gümrük Vergileri Yolda

ABD Başkanı Donald Trump, 6 Ağustos 2026 tarihinde imzaladığı bir kararnameyle, Çin'in küresel güneş enerjisi ve yarı iletken tedarik zincirindeki baskın rolüne meydan okumak amacıyla polisilikon ve türevlerine yönelik yeni ticaret önlemlerini duyurdu. Bu önlemler kapsamında, polisilikon ve türev ürünlerine %15 oranında gümrük vergisi uygulanacak ve aynı zamanda bir dizi taban fiyat belirlenecek. Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamaya göre, bu adımlar ABD'nin ulusal güvenlik çıkarlarını korumayı ve yerel sanayiyi Çin'den gelen haksız rekabete karşı güçlendirmeyi hedefliyor.

Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Oval Ofis'te yaptığı açıklamada, "Çin'in artık damping yapamayacağı fiyatlar belirliyoruz ve 'burada üretin' demek için gümrük vergileri koyuyoruz" ifadelerini kullandı. Bu kararname, 1962 tarihli Ticaret Genişletme Yasası'nın 232. maddesi kapsamında Temmuz 2025'te başlatılan bir ulusal güvenlik soruşturmasının ardından geldi. Polysilikon, hem yarı iletken hem de güneş enerjisi üretiminde kritik bir hammadde olarak öne çıkıyor. Kararnameye göre, polisilikon için kilogram başına 21 dolar, polisilikon külçe ve wafer için kilogram başına 100 dolar, güneş hücreleri için watt başına 22 sent ve güneş modülleri için watt başına 38 sent minimum ithalat fiyatları belirlendi. İngiltere'den yapılacak ithalatlar için ise %10'luk daha düşük bir tarife oranı uygulanacak.

Bu yeni ticaret önlemleri, özellikle ABD'li güneş enerjisi üreticileri arasında olumlu yankı buldu. Ülkenin en büyük güneş enerjisi üreticisi First Solar Inc. gibi şirketlerin hisse senetleri, kararın açıklanmasının ardından piyasa kapanışı sonrası işlemlerde %8'e varan oranlarda değer kazandı. T1 Energy ve Hanwha QCells gibi ABD'li güneş enerjisi üreticileri de Trump'ın bu adımını "ileri düzey Amerikan üretimi ve yerel enerji tedarik zincirlerine yatırım için kesin bir zafer" olarak nitelendirdi. Ancak, bazı analistler bu vergilerin güneş modüllerinin maliyetini artırarak yenilenebilir enerji geliştiricileri için ek bir zorluk yaratabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.

Karar, ABD ile Çin arasındaki uzun süredir devam eden ticaret gerilimlerinin yeni bir aşamasını işaret ediyor. Önceki ABD yönetimleri de Çin'in ticaret uygulamalarına karşı çeşitli önlemler almıştı. Örneğin, Obama yönetimi 2012'de Çinli güneş enerjisi ürünlerine anti-damping vergileri uygulamış, Trump'ın ilk döneminde ise Çinli üreticilerin üretimlerini Güneydoğu Asya'ya kaydırmalarına neden olan tarifeler getirilmişti. Biden yönetimi de Enflasyon Azaltma Yasası (IRA) ile Çinli firmaların ABD'de fabrika kurmalarını teşvik etmişti. Ancak, Çin 2025 itibarıyla küresel wafer üretiminin %95-98'ini, hücre üretiminin %85-92'sini ve panel montajının %80-85'ini kontrol ederek bu sektörlerdeki hakimiyetini sürdürüyor.

Piyasa analistleri, Trump yönetiminin bu son hamlesinin ABD'nin yerel polisilikon endüstrisini yeniden inşa etme ve Çin'in sübvansiyonlu ürünleri "damping" yoluyla piyasaya sürmesini engelleme çabalarının bir parçası olduğunu belirtiyor. Çin'in Washington Büyükelçiliği ise ABD'yi ulusal güvenlik kavramını aşırıya kaçmakla ve Çinli şirketleri haksız yere bastırmakla suçlayarak, korumacılığın ABD'nin rekabet gücünü artırmayacağını savundu. Önümüzdeki dönemde bu kararın küresel ticaret dengeleri ve özellikle güneş enerjisi ile yarı iletken sektörleri üzerindeki etkileri yakından izlenecek.