Trump IRS Davası Geçersiz Olabilir — Yine de 1,7 Milyar $ Alabilir

Başkan Donald Trump’ın Ocak’ta açtığı 10 milyar dolarlık IRS davasının, tarafların uzlaşması halinde davayı inceleyecek hakimin kararına kalmadan 1,7 milyar dolarlık bir tazminat fonu oluşturulabileceği yönünde haberler yayıldı; kaynaklar uzlaşmanın hızlandırılmak istendiğini bildiriyor.

Olayın nasıl geliştiği konusunda New York Times’ın aktardığına göre Adalet Bakanlığı (DOJ) içinde uzlaşma seçenekleri üzerinde iç görüşmeler yapılıyor; mahkeme, taraflara davanın ilerleyip ilerleyemeyeceğini tartışacak yazılı savunmaları 20 Mayıs’a kadar sunma talimatı verdi ve davanın taraf olup olmadıkları konusunda bir duruşma 27 Mayıs’a planlandı. DOJ yetkilileri ve avukatlar bu tarihleri beklemeden çözüm arayışında.

Uzlaşma şartları hakkında çıkan haberlerde, en dikkat çekeni Hazine’deki Judgment Fund adıyla bilinen kalem üzerinden veya doğrudan vergi mükellefi kaynakları kullanılarak 1,7 milyar dolarlık bir tazminat havuzu oluşturulması önerisi oldu; ayrıca uzlaşmanın IRS’in Trump ve aile şirketleri üzerindeki yürütülen denetimleri sonlandırmayı içerebileceği belirtiliyor. Bu maddeler hukuki ve siyasi açıdan tartışmalı; bazı kaynaklar uzlaşmanın, mahkeme sürecinin anlaşıldığı gibi davanın esasını değerlendirmesini zorlaştıracağını vurguluyor.

Bu gelişme, kamu maliyesi ve hukuk devleti açısından önemli tartışmalar doğuruyor. Bloomberg’in daha önce aktardığı gibi davanın baştan itibaren “çelişki” iddiasıyla mahkeme tarafından sorgulandığı; yargıcın Trump’ın hem davacı hem denetlediği kamu kurumunu kontrol etmesi nedeniyle dava yetkisinin sorgulanabileceğini yazması uzlaşma hamlesini anlamlı kılıyor. Uzlaşma halinde bile hukuk camiası, Anayasa ve içtihat açısından bunun yaratacağı emsal sonuçlar bakımından şüphe taşıyor.

Piyasalar açısından doğrudan bir fiyat şoku beklenmiyor; ancak kamu kaynaklarının böyle bir amaçla kullanılması bütçe tartışmalarını ve Kongre denetimini kızıştırabilir. Kongre’deki Demokrat ve Cumhuriyetçi milletvekilleri, bu tür ödemeleri yasaklamaya yönelik girişimler başlattı veya başlatmayı planlıyor; hukuk uzmanları ise olası bir uzlaşmanın hukuki itirazlarla karşılaşacağını ve nihai sonucun yargı süreçlerine bağlı kalacağını belirtiyor. Gelişmenin takip edilmesi gereken en yakın tarihler mahkeme için belirlenen 20 Mayıs yazılı savunma teslimi ve 27 Mayıs duruşması olarak öne çıkıyor.