Trump: İran Saldırısı Hızla Anlaşma Sağlanması Koşuluyla İptal Edildi

Eski ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, ABD'nin İran'a yönelik planlanan askeri saldırıları, hızlı bir anlaşmaya varılması şartıyla iptal ettiğini duyurdu. Trump'a göre, İran ve diğer Orta Doğu ülkeleri, bir anlaşmanın ana hatları üzerinde mutabık kalındığını belirterek, saldırıların durdurulmasını talep etti. Bu gelişme, bölgedeki gerilimin potansiyel olarak hafiflemesi ve enerji piyasaları üzerindeki belirsizliğin azalması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Başkan Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, ABD'nin “İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana görülmemiş düzeyde Askeri Terör, Güç ve Kudret” ile İran'a karşı hazır olduğunu, ancak İran ve diğer Orta Doğu ülkelerinin talebi üzerine saldırıyı ertelediğini belirtti. Anlaşmanın temel unsurları arasında Hürmüz Boğazı'nın derhal, tamamen ve eksiksiz bir şekilde yeniden açılması ve İran'ın nükleer tehdidinin sona erdirilmesi yer alıyor. Trump ayrıca, İsrail'in de bu taahhüde katıldığını ifade etti. Bu açıklamalar, aylardır süren ve zaman zaman tırmanan ABD-İran geriliminde diplomatik bir çözüm arayışının sinyallerini veriyor.

ABD ile İran arasındaki gerilim, özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatının güvenliği konusunda küresel piyasalar üzerinde önemli bir baskı oluşturuyordu. Geçtiğimiz aylarda, bölgedeki artan jeopolitik riskler, petrol fiyatlarını yukarı yönlü hareket ettirmiş ve Brent ham petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerine çıkmıştı. Bu son gelişme, petrol piyasalarında bir miktar rahatlama yaratma potansiyeli taşısa da, anlaşmanın detayları ve uygulanabilirliği konusundaki belirsizlikler nedeniyle fiyatlarda oynaklık devam edebilir. Küresel ekonomideki yavaşlama endişeleri de petrol talebi üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

Bu diplomatik girişim, ABD'nin 2018'de İran nükleer anlaşmasından (Ortak Kapsamlı Eylem Planı - JCPOA) çekilmesinin ardından tırmanan gerilimin bir parçası olarak görülüyor. O dönemde ABD, İran ekonomisinin enerji, petrokimya ve finans sektörlerini hedef alan geniş kapsamlı yaptırımlar uygulamıştı. Son aylarda ise ABD ve İsrail'in İran'ın enerji altyapı hedeflerine yönelik sert bombardıman kampanyaları planladığına dair haberler piyasalarda tedirginlik yaratmıştı. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman'ın da Başkan Trump'ı yeni saldırılardan kaçınması konusunda uyardığı belirtiliyor.

Piyasa analistleri, bölgedeki gerilimin azalmasının küresel risk iştahını artırabileceğini ve güvenli liman varlıklarına olan talebi azaltabileceğini belirtiyor. Ancak, tam bir anlaşmaya varılana kadar petrol fiyatları ve diğer emtialar üzerindeki jeopolitik risk priminin tamamen ortadan kalkmayacağı düşünülüyor. JPMorgan analistleri, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının küresel GSYİH büyümesini önemli ölçüde düşürebileceği konusunda uyarmıştı. Bu bağlamda, Trump'ın açıklaması, müzakerelerin hızlandırılması ve kalıcı bir çözüm bulunması yönünde bir umut ışığı olarak algılanıyor. Ancak, geçmişteki anlaşmazlıklar ve kırılganlıklar göz önüne alındığında, piyasalar temkinli bir iyimserlikle gelişmeleri yakından takip edecektir.