Trump: İran'la Anlaşma İçin Kararlıyız — Saldırılar 5 Gün Ertelendi

ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada Washington ile Tahran arasında son iki gündür ‘‘çok iyi ve yapıcı’’ görüşmeler yapıldığını söyleyerek İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma talebine 48 saatlik ültimatomunu beş gün daha uzattığını ve enerji altyapısına yönelik olası askeri saldırıları bu süre için ertelediğini bildirdi. Bu adım, başkanın Truth Social paylaşımı ve basın açıklamaları üzerinden geldi; Tahran ise müzakerelerin yapıldığı iddiasını yalanladı.

Trump’ın açıklaması, Beyaz Saray kaynaklarının isim belirtmeden aktardığı temasların ‘‘saygın bir İran yetkilisi’’ ile yürütüldüğü iddiasına dayanıyor; başkan ayrıca bazı özel elçilerin arabuluculuk yaptığına dair ifadeler kullandı. İran devlet medyası ve resmi kanallar ise doğrudan veya dolaylı olarak Washington ile görüşme yapılmadığını, Başkan’ın beyanlarının piyasa sakinleştirme veya zaman kazanma amaçlı olabileceğini belirtti. Bölgesel aktörler (Türkiye, Mısır gibi) karşılıklı temasların bazı kanallar üzerinden sürdüğünü söylese de açıklamalar çelişkili kaldı.

Bu gelişme finansal piyasalarda güçlü kısa vadeli etkiler üretti: ABD endeksleri açılışta sert yükseldi, Dow Jones vadeli işlemleri ve S&P 500 hızlı değer kazandı; enerji piyasalarında ise Brent ham petrol fiyatı anında gerileyerek gün içinde önemli dalgalanma gösterdi. AP verilerine göre Brent, haberin ardından yüzde 12.5’e yakın düşüşle 98.19 dolar civarına gerilerken, ABD petrol fiyatları ve güvenli liman varlıkları haberle birlikte hızlı oynaklık yaşadı. Piyasadaki tepki, yatırımcıların jeopolitik riskte kısa süreli azalma beklentisiyle riskli varlıklara döndüğünü gösterdi.

Gelişmenin daha geniş bağlamında, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve enerji arzı riski küresel emtia dengelerini doğrudan etkiliyor; saldırı tehdidi ve karşılık verme riski bölgesel tedarik zincirlerini ve sigorta maliyetlerini yukarı çekiyordu. Trump’ın ültimatom ve ardından erteleme kararı, hem diplomatik kanalların hem de meydan okuma stratejisinin iç içe geçtiğini; ancak açıklamaların çelişkili olması nedeniyle güvenin sınırlı kaldığını gösteriyor. İran’ın resmi reddi, kalıcı bir ateşkes veya anlaşma sinyali vermemesi nedeniyle belirsizliği tamamen ortadan kaldırmıyor.

Analistler, kısa vadede piyasaların haberle rahatladığını ancak kayda değer bir kırılganlık bulunduğunu vurguluyor. Eğer beş günlük ara boyunca somut bir ilerleme kaydedilmez veya taraflar birbirini yalanlayan yeni açıklamalar yaparsa fiyatlar hızla yeniden risk primine dönebilir. Yatırımcılar için kilit gelişmeler arasında Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği raporları, resmi diplomatik teyitler ve enerji arzına dair somut adımlar bulunuyor; bu göstergeler risk priminin kalıcı olarak düşüp düşmeyeceğini belirleyecek.