Trump'ın Yeni Gümrük Vergileri İngiltere'yi AB Karşısında Dezavantajlı Konuma Soktu

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Perşembe gecesi açıklanan ve Cuma günü yürürlüğe giren yeni gümrük vergileriyle dünya ticaretinde yeni bir sayfa açtı. “Zorla çalıştırma” ile bağlantılı ülkeleri hedef aldığı belirtilen bu vergiler, ABD Ticaret Temsilcisi (USTR) Jamieson Greer tarafından duyuruldu ve 60'tan fazla ticaret ortağını etkiliyor. Bu adımlar, daha önce Yüksek Mahkeme tarafından yasa dışı bulunan ve süresi dolan geçici tarifelerin yerine geçiyor.

Yeni vergiler kapsamında, Avrupa Birliği'nin daha önceki yaklaşık %15'lik genel tarifesi %10'a düşürüldü. Bu oran, İngiltere'nin İşçi Partisi lideri Keir Starmer ve Peter Mandelson tarafından geçen yıl imzalanan ve “Turnberry anlaşması” olarak bilinen ticaret anlaşmasıyla elde ettiği %10'luk tarife seviyesiyle aynı. İngiltere, ABD Ticaret Temsilciliği tarafından yapılan duyuruyu memnuniyetle karşılarken, otomotiv, ilaç ve havacılık sektörlerindeki tercihli oranlar veya genel %10'luk tarife oranında bir değişiklik olmadığını belirtti.

Ancak bu durum, İngiltere için beklenmedik bir rekabet dezavantajı yarattı. İngiltere'nin genel tarifesi değişmezken, AB'nin tarifesinin %15'ten %10'a düşürülmesi, Starmer anlaşması kapsamına girmeyen bisiklet, giyim, kimyasallar, içecekler veya hediyelik eşyalar gibi sektörlerde AB'yi avantajlı konuma getirdi. İngiliz Ticaret Odaları (BCC) başkanı, bu yeni tarifeler sonucunda İngiltere'nin Avrupa Birliği'ne karşı karşılaştırmalı avantajını kaybettiğini ifade etti. Buna karşılık, İskoç viskisi için ABD gümrük vergilerinin sıfıra indirilmesi, İrlanda ve Fransız rakip içki üreticilerine karşı İngiltere'ye avantaj sağlayan olumlu bir gelişme oldu.

Bu gelişmeler piyasalarda da yankı buldu. Asya borsaları gece boyunca düşüş yaşadı; Japon Nikkei 225 endeksi %3,1, Çin SSE Kompozit endeksi %1,4 ve Hong Kong Hang Seng endeksi %11,4 geriledi. Avrupa piyasalarında ise karışık bir seyir izlendi; Stoxx 600 endeksi başlangıçta düşüş yaşasa da toparlandı, İngiltere FTSE 100 endeksi ise erken işlemlerde hafif bir yükseliş kaydetti. ABD'li Demokratlar, yeni vergilerin Amerikalılar için yaşamı zorlaştıracak bir satış vergisi olduğunu savunarak eleştirdi.

Trump yönetiminin bu adımı, ABD'nin küresel ticaret politikalarındaki daha geniş bir stratejinin parçası olarak görülüyor. Yönetim, zorla çalıştırma yasağını ihlal eden ülkelerin, bu tür yasaları sıkı bir şekilde uygulayan ABD'li işçilere karşı haksız bir avantaj elde ettiğini belirtiyor. Ancak bazı ticaret analistleri ve uzmanlar, “zorla çalıştırma” gerekçesinin, Yüksek Mahkeme'nin önceki tarifeleri iptal etmesinin ardından yeni yasal dayanak arayışının bir parçası olabileceğini ve asıl amacın ABD ticaret açığını azaltmak olduğunu öne sürüyor. Bu tarifelerin ABD'li şirketlere ve tüketicilere milyarlarca dolarlık ek maliyet getireceği ve hanehalkı harcamalarını artırabileceği tahmin ediliyor.

Analistler ve piyasa gözlemcileri, önümüzdeki dönemde bu tarifelerin küresel tedarik zincirleri ve uluslararası ticaret ilişkileri üzerindeki etkilerini yakından izleyecek. İngiltere ve ABD arasındaki müzakerelerin devam etmesi beklenirken, İngiliz Ticaret Odaları ağı, daha düşük tarifelere giden bir yol görmek istediklerini belirtiyor. GMB sendikası ise yeni tarifeleri “yanlış yargılanmış, işletmeler için potansiyel olarak feci ve belirtilen amacında tamamen başarısız olması muhtemel” olarak nitelendirdi. Bu durum, küresel ticarette belirsizliği artırırken, ülkelerin kendi iç piyasalarını koruma çabalarının devam edeceğinin sinyallerini veriyor.