Trump'ın Drone Vergileri ABD Piyasasında Şirketleri Bölüyor

ABD Başkanı Donald Trump, ülkenin ulusal güvenliğini güçlendirmek ve yurt içi üretimini teşvik etmek amacıyla ithal insansız hava araçlarına (İHA) ve bunların bileşenlerine yönelik kapsamlı yeni gümrük vergileri getiren bir kararname imzaladı. Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamaya göre, bu hamle, ABD'nin yabancı, özellikle de Çin menşeli drone tedarik zincirlerine olan bağımlılığını azaltmayı hedefliyor. Uygulanan tarifeler, drone'ların boyutuna ve ulusal güvenlik hassasiyetine göre değişiklik gösteriyor; bazı ürünler için %100'e varan oranlarda vergi uygulanacak.

Kararnameye göre, ulusal güvenlik açısından kritik öneme sahip, 25 kilogramdan ağır veya termal görüntüleme özelliklerine sahip drone'lar ile bunların yerleştirme istasyonları ve kritik bileşenlerine %100 ad valorem (değer üzerinden) gümrük vergisi uygulanacak. Bu vergiler 21 gün içinde (yaklaşık 3 Eylül 2026'da) yürürlüğe girecek. Daha küçük boyutlu ve ulusal güvenlik hassasiyeti düşük ticari veya hobi amaçlı drone'lar ile diğer bazı bileşenler ise %25'lik bir vergiye tabi olacak ve bu vergiler 180 gün sonra başlayacak. Avrupa Birliği, Japonya, Güney Kore, İsviçre ve Tayvan gibi müttefik ülkelerden gelen drone'lar için %15, Birleşik Krallık'tan gelenler için ise %10 oranında daha düşük vergiler uygulanacak, ancak bu ürünlerin donanım, yazılım ve teknolojisinin büyük ölçüde bu ülkelerden ve ABD'den gelmesi şartı aranacak.

Bu yeni vergiler, dünya drone pazarında %70'e varan payıyla dominant konumda olan Çinli DJI Technologies gibi şirketleri doğrudan etkileyecek. ABD'li drone üreticileri ise bu karardan olumlu etkilenecek. Kararname duyurusunun ardından piyasa sonrası işlemlerde AeroVironment (AVAV), Kratos Defense (KTOS), Unusual Machines (UMAC), Red Cat Holdings (RCAT) ve Ondas (ONDS) gibi şirketlerin hisseleri yükseliş kaydetti. Bu şirketler, Çinli rakiplerinin pazar erişiminin kısıtlanmasıyla ABD pazarında daha fazla pay elde etme potansiyeline sahip olacaklar.

Bu gelişme, ABD ile Çin arasındaki geniş çaplı ticaret gerilimlerinin ve teknoloji rekabetinin bir devamı niteliğinde. Daha önce ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC) tarafından bazı yabancı yapımı drone'lara getirilen kısıtlamalar ve Çin'in kendi drone ihracatına getirdiği kısıtlamalar da bu bağlamda değerlendirilebilir. Ayrıca, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın drone'ların askeri etkinliğini gözler önüne sermesi, ABD'nin yerli drone endüstrisini güçlendirme ve tedarik zinciri güvenliğini sağlama konusundaki aciliyetini artırmış durumda.

Analistler ve piyasa uzmanları, bu yeni tarifelerin ABD'nin drone üretim kapasitesini önemli ölçüde artıracağını ve yerli tedarik zincirlerinin gelişimini hızlandıracağını belirtiyor. Uzun vadede, ABD'nin stratejik drone teknolojilerinde dışa bağımlılığını azaltma hedefine ulaşması bekleniyor. Ticaret Bakanlığı'nın, ABD'de drone ve bileşen üretimine yatırım yapan şirketler için bir yerelleşme programı oluşturma yetkisi de bu dönüşümü destekleyecek bir mekanizma olarak görülüyor. Ancak, Çinli üreticiler üzerindeki baskı ve küresel tedarik zincirlerinde yaşanabilecek olası aksaklıklar, önümüzdeki dönemde piyasaların yakından takip edeceği konular arasında yer alıyor.