Trump'ın Çin ziyareti: Çip ihracı ve nadir toprak erişiminde belirsizlik

ABD Başkanı Donald Trump’ın Mayıs 2026’deki Çin ziyareti sonrası Pekin’den gelen dostane açıklamalara rağmen, Amerikan firmalarının gelişmiş çip satışları ve nadir toprak minerallerine erişimi konusundaki belirsizlik sürdü. Xi Jinping’in “daha geniş açılma” vaatleriyle birlikte toplantıda ekonomik işbirliğine vurgu yapılmasına karşın kritik ayrıntılar açıklığa kavuşmadı.

Ziyaret sırasında iki tarafın ileri teknoloji ürünleri ve tedarik zincirlerine ilişkin görüşmeler yaptığı bildirildi; ancak Çin’in nadir topraklar üzerindeki ihracat kontrolleri ve ABD’nin bazı çip ihracına yönelik kısıtlamaları çözülmüş görünmüyor. Reuters kaynaklı haberler, tarafların nadir toprak ihracatıyla ilgili bir uzlaşıyı uzatmayı tartıştığını; buna karşın Çin gümrük verilerinin hâlâ sınırlamalar işaret ettiğini aktarıyor. ABD tarafı ise konunun devam eden görüşmelerle ele alındığını belirtti.

Piyasalar ziyaretin ilk günlerinde yükselişle tepki verdi; ancak Çin borsalarında teknoloji ve madencilik hisselerinde karışık seyir izlendi. Şanghay ve Hong Kong endeksleri ziyaret sürecinde sınırlı düşüşler kaydederken, yatırımcılar nadir toprak akışının ne kadar hızlı normale döneceğini ve gelişmiş yarı iletkenlerin Çin’e satış izni alıp alamayacağını fiyatlamaya çalıştı. Bu belirsizlik özellikle gelişmiş GPU ve sunucu çipleri gibi yüksek katma değerli ürünlerin tedarik zincirini etkileyebilir.

Geniş bağlamda bu görüşme, Ekim 2025’te sağlanan ve iki taraf arasında sınırlı bir ticaret ateşkesi olarak görülen anlaşmanın sürdürülebilirliğini sınayacak. Nadir topraklar stratejik bir üstünlük sağarken, ABD cephesinde teknoloji ihracat kontrolleri de ulusal güvenlik gerekçeleriyle sürüyor; dolayısıyla kısa vadede tam bir normalleşme beklenmiyor. Bu durum, hem tedarik güvenliği yatırımlarını hem de şirketlerin stok yönetimini etkileyebilir.

Analistler, ziyaretten somut, bağlayıcı kararlar çıkmadığı sürece piyasa dalgalanmasının süreceğini, şirketlerin alternatif tedarikçi ve yerli üretim yatırımlarını hızlandıracağını öngörüyor. Yatırımcıların gözleri önümüzdeki haftalarda gelecek ihracat lisans kararlarına ve Çin’in nadir toprak onaylarındaki pratik uygulamaya çevrildi; eğer Çin kademeli kolaylık sağlarsa teknoloji hisslerinde rahatlama görülebilir, aksi halde tedarik zinciri daralmaları devam edecek.