Tesla, SpaceX Birleşmesi İçin Çin İşlerini Satmayı Değerlendiriyor

Elektrikli araç üreticisi Tesla'nın, uzay ve uydu teknolojileri şirketi SpaceX ile potansiyel bir birleşmeye zemin hazırlamak amacıyla Çin'deki iş birimini satmayı veya ayırmayı düşündüğü bildirildi. Wall Street Journal'ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Tesla yöneticilerine Çin operasyonlarının ayrılması için hazırlık yapmaları talimatı verildi. Bu stratejik hamle, her iki şirketin de CEO'su olan Elon Musk'ın teknoloji imparatorluğunu konsolide etme yönündeki uzun vadeli vizyonunun bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Söz konusu raporlara göre, Tesla'nın danışmanları Çin bölümü için ayrılma, satış veya kapatma gibi çeşitli seçenekleri değerlendirdi. Elon Musk, ABD ile Çin arasındaki jeopolitik gerilimler nedeniyle Tesla'nın Çin işlerini ABD operasyonlarından kolayca ayrılabilecek şekilde yapılandırdığını daha önce belirtmişti; bu durum, olası bir SpaceX birleşmesi için de faydalı olabilir. Musk, bu yılın başlarında yapay zeka şirketi xAI'yi SpaceX bünyesine katmış ve 2016'da SolarCity'yi Tesla ile birleştirmişti, bu da şirketlerini entegre etme eğilimini gösteriyor. SpaceX, Haziran ayındaki halka arzının ardından yaklaşık 1,8 trilyon dolarlık bir piyasa değerine ulaşarak, o dönemdeki Tesla'nın 1,5 trilyon dolarlık piyasa değerini geride bırakmıştı. Musk, Tesla'da yaklaşık %13 hisseye sahipken (opsiyonlarla %20'ye kadar çıkabilir), SpaceX'te %49 hisseye ve %84 oy kontrolüne sahip olduğu tahmin ediliyor.

Bu potansiyel birleşmenin piyasalar üzerinde önemli etkileri olması bekleniyor. Analistler, birleşmenin Starlink'in bağlantı ağı, Tesla'nın yapay zeka uygulamaları ve SpaceX'in yörünge bilgi işlem altyapısını birleştirerek “yörüngeden yere dikey entegrasyonlu” güçlü bir yapay zeka ekosistemi yaratacağını öngörüyor. RBC Capital Markets analisti Tom Narayan gibi uzmanlar, bu birleşmenin uzun vadede önemli sinerjiler yaratabileceğini belirtiyor. Ayrıca, Tesla ve SpaceX arasındaki Terafab iş birliğinin, çip maliyetlerinde büyük tasarruflar sağlayabileceği ifade ediliyor. Ancak, birleşmenin Tesla hissedarları için bazı zorlukları da beraberinde getirebileceği düşünülüyor; özellikle SpaceX'in 2025'te 4,3-5 milyar dolar net zarar ve 2026'nın ilk çeyreğinde 9,1 milyar dolar negatif serbest nakit akışı bildirmesi, potansiyel bir hisse seyrelmesi endişesi yaratıyor.

Daha geniş ekonomik ve politik bağlamda, Tesla'nın Çin işlerinin ayrılması, ABD ile Çin arasındaki artan jeopolitik gerilimler ve ulusal güvenlik endişeleriyle yakından ilişkili. SpaceX'in ABD hükümeti ve askeri müteahhidi olması, Pekin için ulusal güvenlik riskleri oluşturabilir ve bu da ABD'li düzenleyicilerin incelemesini tetikleyebilir. Tesla'nın Çin operasyonları, şirketin toplam gelirinin yaklaşık %50'sini oluşturması ve küresel satışlarının önemli bir kısmını karşılaması açısından büyük önem taşıyor. Ancak, Çin'deki perakende satışları Nisan ayında yıllık bazda yaklaşık %10 düşüş göstermişti.

Analistler ve piyasa beklentileri, Tesla-SpaceX birleşmesinin gerçekleşme olasılığının yüksek olduğunu gösteriyor. Gene Munster gibi analistler, birleşme olasılığını %90 olarak değerlendiriyor. Ancak, birleşmenin nasıl ve ne zaman gerçekleşeceği belirsizliğini koruyor. Tesla hissedarlarının, birleşmiş şirkette daha fazla kontrol veya Tesla için daha yüksek bir değerleme talep edebileceği belirtiliyor. RBC Capital, TSLA için hedef fiyatını 480 dolara düşürerek, hissedarların bu fiyattan bir anlaşmaya sıcak bakabileceğini ima etti. Ancak, SpaceX hisselerinin Haziran ayındaki zirvesinden bu yana %44 düşüş yaşaması, anlaşmanın zamanlaması konusunda belirsizlik yaratıyor.