Tarifeler: Yüksek Mahkeme IEEPA'ya Trump Tarifelerini İptal Etti

Yüksek Mahkeme, 20 Şubat 2026 tarihli 6-3 kararla Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) kapsamında Başkan Trump’un uyguladığı geniş çaplı tarifelerin yasal dayanağı olmadığını hükmetti. Karar, başta “reciprocal” (karşılıklı) tarifeler olmak üzere IEEPA'ya dayanılarak konulan birçok ithalat vergisinin yürürlüğünü tartışmalı hale getirdi.

Mahkemenin çoğunluk görüşünü Baş Yargıç John Roberts kaleme aldı; görüşe Adalet Neil Gorsuch ile Adalet Amy Coney Barrett da tam olarak katıldı, Adalet Sonia Sotomayor, Elena Kagan ve Ketanji Brown Jackson bazı bölümlerine katıldı. Mahkeme, IEEPA metninde açıkça “tarife” yetkisi tanınmadığını ve vergi/toplama yetkisinin anayasal olarak Kongre’ye ait olduğunu vurguladı. Kararda ayrıca “büyük sorular doktrini”nin (major questions doctrine) uygulanabileceği belirtilerek, bu tür önemli ekonomik sonuçlar doğuran yetkilerin açık yasama yetkisi gerektirdiği ifade edildi.

Kararın hemen ardından Beyaz Saray, IEEPA tarifelerini yürürlükten kaldıracak bir yürütme emri yayımladı ve alternatif yasal dayanaklarla (örneğin 1974 Ticaret Yasası’nın 122. Maddesi ve diğer inceleme süreçleri) yeni tedbirler alacağını açıkladı. İdare kısa sürede 10-15% aralığında geçici sürşarjlar ve yeni soruşturmalar başlattığını duyurdu; bu adımlar ticaret ilişkilerinde belirsizliği azaltmak bir yana, yeni hukuki süreçleri de beraberinde getirecek. İthalatçılar ve gümrük işlemleri açısından iade talepleri ve geri ödeme süreçleri hukuki muammalarını koruyor.

Mahkemenin kararı küresel ticaret ve finansal piyasalarda hızlı fiyatlama ve pozisyon düzeltmelerine yol açtı; özellikle ithalata bağımlı sektörlerde şirketlerin maliyet tahminleri ve tedarik zinciri stratejileri yeniden gözden geçiriliyor. Kararın doğrudan borsa sembolü olarak izlenebilecek spesifik bir hisse veya emtia sembolü içermemekle birlikte, gümrük vergilerinin kalkması ya da format değişikliği perakende, lojistik ve sanayi metallerinde fiyat bekleyişlerini etkileyebilir.

Başkan Trump’a atfedildiği belirtilen ve habere konu olan “sicken me” (beni rahatsız ediyor) ifadesinin büyük haber kuruluşlarında doğrudan doğrulanması bulunamadı; bunun yerine ilgili açıklamalarda yönetimin mahkeme kararına sert tepki verdiği ve alternatif tarifelerle yasal boşluğu kapatma niyetinde olduğu açıklandı. Analistler gelecek dönemde Kongre’nin ve mahkemelerin rolünü, geri ödeme taleplerinin seyrini ve idarenin Section 122/301 gibi diğer araçları nasıl kullanacağını yakından izleyecek; kısa vadede belirsizlik, bazı sektörlerde yatırım kararlarını erteletebilir veya maliyetleri yukarı çekebilir.