Suudi Arabistan ve BAE'nin Hürmüz'ü Baypas Eden Petrol Hatları

Hürmüz Boğazı’nda artan jeopolitik riskler, Körfez’den yapılan petrol sevkiyatlarının güvenliğini yeniden gündeme taşırken Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) boğazı baypas edebilen iki kritik boru hattı küresel enerji piyasalarının odağına yerleşti. Bu altyapı, deniz taşımacılığının aksaması halinde petrol ihracatının bir kısmının alternatif güzergâhlardan sürdürülmesine olanak tanıyor.

Suudi Arabistan’ın devlet enerji şirketi Saudi Aramco tarafından işletilen Doğu‑Batı Petrol Boru Hattı (Petroline), ülkenin doğusundaki Abkayk üretim merkezlerinden başlayarak Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu limanına uzanıyor. Yaklaşık 1.200 kilometre uzunluğundaki hat günlük yaklaşık 5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip ve gerektiğinde daha yüksek seviyelere çıkarılabiliyor. Bu sistem, Suudi petrolünün Basra Körfezi’nden geçmeden doğrudan Kızıldeniz üzerinden küresel piyasalara ulaşmasını sağlıyor.

Birleşik Arap Emirlikleri ise Abu Dabi Ham Petrol Boru Hattı (ADCOP) ile benzer bir stratejik alternatif oluşturmuş durumda. Habshan sahalarından başlayarak Umman Körfezi kıyısındaki Fujairah terminaline ulaşan yaklaşık 370 kilometrelik hat günlük yaklaşık 1,5 milyon varil kapasiteye sahip. Fujairah’ın Hürmüz Boğazı dışında yer alması, BAE’nin petrol ihracatının önemli bir bölümünü doğrudan Hint Okyanusu’na yönlendirmesine imkân tanıyor.

Buna rağmen enerji analistleri, bu iki boru hattının kapasitesinin Hürmüz Boğazı’ndan geçen günlük yaklaşık 20 milyon varillik petrol akışının yalnızca sınırlı bir bölümünü telafi edebileceğini belirtiyor. Bu durum, boğazda yaşanabilecek uzun süreli bir kesintinin küresel petrol piyasalarında arz daralması ve fiyat oynaklığı riskini yüksek tutmaya devam ettiğini gösteriyor.