Suudi Arabistan Petrol İhracatı İçin Daha Pahalı Akdeniz Rotasına Yöneliyor

Suudi Arabistan'ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco, Kızıldeniz'deki artan güvenlik riskleri ve Husilerin tankerlere yönelik saldırıları sonrası petrol ihracat rotalarını değiştirdi. Şirket, petrolünü Mısır'ın Akdeniz kıyısındaki Sidi Kerir Limanı üzerinden alıcılara ulaştırmak için yeni ve daha maliyetli bir güzergah kullanmaya başladı. Bu stratejik değişiklik, ülkenin önemli deniz geçiş noktalarındaki jeopolitik gerilimlere verdiği bir yanıt olarak öne çıkıyor.

Bu rota değişikliği, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz'deki Yanbu Limanı'ndan gelen ham petrolün, Mısır'ın Kızıldeniz kıyısındaki Ain Sokhna Limanı'na taşınmasıyla başlıyor. Ardından petrol, Süveyş-Akdeniz Boru Hattı (SUMED) aracılığıyla kuzeye, Akdeniz'deki Sidi Kerir'e pompalanıyor. Bu sistem, Bab el-Mandeb Boğazı'nı ve dolayısıyla Husi saldırı riskini bypass etmeyi sağlıyor. Geçtiğimiz hafta Sidi Kerir'den yapılan yüklemeler günlük 1,3 milyon varile ulaşarak son 17 haftanın en yüksek seviyesini gördü. En az sekiz adet çok büyük ham petrol tankeri (VLCC) Sidi Kerir'e yönlendirilirken, bazı gemi sahipleri sigorta kısıtlamaları nedeniyle Suudi limanlarına sefer yapmaktan çekiniyor.

Bu yeni ve dolambaçlı rota, küresel petrol piyasaları üzerinde önemli etkiler yaratıyor. Asya'ya yapılan sevkiyatların süresi 20 ila 30 gün uzarken, VLCC'ler için kiralama ücretleri, barış zamanındaki günlük 100.000 dolardan üç katına kadar fırladı. Uzayan rotalar nedeniyle navlun maliyetleri iki katına çıkabiliyor ve Süveyş Kanalı geçiş ücretleri yaklaşık 1 milyon dolar ek maliyet getiriyor. Bu durum, özellikle Asyalı alıcılar için maliyetleri artırarak küresel petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturuyor ve potansiyel tedarik kısıtlamaları endişelerini destekliyor.

Suudi Arabistan'ın bu hamlesi, sadece Kızıldeniz'deki mevcut gerilimlere değil, aynı zamanda Hürmüz Boğazı'ndaki önceki risklere de bir yanıt niteliğinde. İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin sorgulanması, Suudi Arabistan'ı Kızıldeniz rotasına yönlendirmişti. Şimdi ise Kızıldeniz'deki riskler, ülkeyi daha da kuzeye, Akdeniz'e itiyor. Bu durum, Körfez'deki petrol üreticilerinin deniz geçiş noktalarına olan bağımlılıklarını azaltmak için alternatif boru hattı projelerini hızlandırma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Analistler ve piyasa uzmanları, bu rota değişikliklerinin küresel petrol arzı üzerindeki etkilerini yakından izliyor. Asyalı rafinerilerin, sıkılaşan arz koşulları altında daha yüksek navlun ücretlerini ödemeye hazır olduğu belirtiliyor. Önümüzdeki dönemde OPEC ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) gibi kilit enerji piyasası aktörlerinin üretim stratejileri, jeopolitik gelişmeler ve küresel talep-arz dengesindeki değişimler piyasaların seyrini belirleyecek. Bu gelişmeler, Suudi Arabistan'ın bölgesel nakliye istikrarsızlığına karşı hazırlıklı olma çabasının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.