Suudi Arabistan petrol dışı PMI Mart'ta daraldı, çatışma etkisi

Suudi Arabistan’ın petrol dışı iş aktivitesi Mart ayında daralma gösterdi; mevsimsellikten arındırılmış Riyad Bank Saudi Arabia PMI verileri 48.8 olarak açıklandı ve 50 eşik seviyesinin altına inmesi ekonomik daralmanın işaretini verdi.

Rakamların detayında yeni siparişler ve çıktı alt endeksleri belirgin şekilde geriledi; Energy News tarafından aktarılan habere göre yeni sipariş endeksi 45.2’ye düşerken önceki ayda 61.8 seviyesindeydi. Riyad Bank (Suudi bankası) tarafından önceki ay açıklanan verilere göre Şubat ayında PMI 56.1 olarak raporlanmıştı; böylece hızlı bir gerileme gerçekleştiği görülüyor. Bu okuma anket bazlı olup S&P Global metodolojisiyle derleniyor ve anket sonuçları firmaların tedarik, istihdam ve stok kararlarına dair kısa vadeli görüntü sunuyor.

Mart ayındaki daralma, bölgedeki askeri gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki lojistik kesintilerle ilişkilendirildi; firmalar ihracat siparişlerinde keskin bir düşüş ve teslimat gecikmeleri bildirdi. Enerji piyasalarındaki sıkışma ve navlun maliyetlerindeki yükseliş, sanayi tedarik zincirlerinde gecikmelere yol açarken bazı şirketler sınır ötesi faaliyetlerini geçici olarak durdurduklarını belirtti. Bu tür şoklar, özellikle ithal ara mal kullanan imalat ve lojistik yoğun sektörlerde anlık üretim kesintilerine neden olabiliyor.

Daha geniş bakış açısından, S&P Global ve bölgesel değerlendirmeler Orta Doğu’daki çatışmanın küresel fiyatlama ve tedarik zinciri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu; petrol fiyatlarının yükselmesi ve belirsizlik ortamının yatırımcı davranışını değiştirdiğini not ediyor. Bu ortam, Suudi Arabistan’ın Vision 2030 hedefleri doğrultusunda ilerleyen non-oil büyüme stratejisi için kısa vadeli riskler yaratırken uzun vadeli altyapı ve kamu harcaması programları hâlâ büyümeyi destekleyen unsur olarak kalıyor.

Piyasa gözlemcileri ve analistler, Mart ayındaki sert PMI düşüşünü büyük oranda geçici olarak değerlendiriyor; tedarik kanallarının normale dönmesi, gemi trafik akışının sağlanması ve ihracat rotalarının alternatiflenmesi halinde aktivitenin yeniden toparlanabileceği öngörülüyor. Ancak uzmanlar, şirketlerin sipariş defterlerindeki zayıflama ve ihracat talebindeki düşüş sürerse, enflasyon baskıları ve kısa vadeli büyüme görünümü üzerinde daha kalıcı etkilerin oluşabileceği uyarısında bulunuyor.