Stagflasyon tehlikesi Euro Bölgesi'nde: Enerji krizi küresel baskı yaratıyor

Euro Bölgesi, İran savaşının tetiklediği enerji sıkışması ve tedarik belirsizlikleri nedeniyle stagflasyon riskinin yükseldiği uyarıları alıyor; uzmanlar artan enerji maliyetleriyle büyümenin aynı anda yavaşlayabileceğine dikkat çekiyor.

Krizin nasıl geliştiği kısa sürede görüldü: Basınç altındaki deniz yolları ve bölgedeki altyapı saldırıları petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzını etkiledi, Brent petrol fiyatları ve Avrupa gaz fiyatlarında hızlı yükselişler kaydedildi. Bazı analizler, enerji fiyatlarının birkaç haftada çift haneli artış gösterebileceği senaryosunu gündeme taşıdı ve bu durumun hem üretim maliyetlerini hem de tüketici fiyatlarını yukarı çekmesi bekleniyor.

Piyasalar kısa vadede tepki verdi; Avrupa hisse senetleri ve sektör bazlı endeksler, özellikle enerji yoğun sanayi hisseleri baskı altında kaldı ve euro/dolar paritesi volatilite gösterdi. Tahvil getirileri, enflasyon beklentilerinin yeniden yükselmesiyle oynaklık yaşadı; yatırımcılar güvenli liman arayışına girerken emtia fiyatlarındaki sıçrama enflasyon görünümünü daha da bozuyor. Bu hareketler, merkez bankalarının para politikası planlarında belirsizlik yaratıyor.

Bu gelişmenin daha geniş bağlamı, küresel arz kırılganlıkları ve enerjiye bağımlılığın ekonomi üzerindeki etkisini tekrar gözler önüne seriyor. Avrupa, 2022'deki enerji şokundan farklı olarak tedarik çeşitlendirmesi ve stok seviyelerinde kısmi iyileşme sağladıysa da, Orta Doğu kaynaklı yeni bir şok bölgeyi orantısız biçimde etkileme potansiyeli taşıyor. Ayrıca tarım girdilerindeki kesintiler gıda fiyatlarına yukarı yönlü risk getiriyor; bu da çekirdek enflasyon üzerinde ikinci tur etkiler oluşturabilir.

Analistler, kısa vadede fiyat baskılarının sürmesi halinde Avrupa Merkez Bankası (ECB) ile diğer merkez bankalarının politika duruşunu yeniden değerlendirmek zorunda kalabileceğini belirtiyor. Bazı ekonomistler, eğer savaş uzar ve enerji arzı kalıcı olarak kısıtlanırsa, Euro Bölgesi'nde hem büyüme zayıflayacağı hem de enflasyonun hedeflerin üzerinde seyredeceği bir stagflasyon senaryosunun masada olduğunu ifade ediyor; diğer yandan daha ılımlı senaryolarda şokun sınırlı ve geçici olmasıyla fiyat baskılarının da zamanla gevşeyeceği öngörülüyor.