Şirketler: İran savaşından milyarlar kazanan küresel firmalar

İran savaşının başlamasıyla birlikte bazı enerji ve savunma şirketleri beklenenden çok daha yüksek kâr ve gelir artışları bildirmeye başladı; bu şirketler hem artan enerji fiyatlarından hem de savunma siparişlerindeki yükselişten doğrudan fayda sağladı.

Öne çıkan örneklerden biri İngiliz enerji şirketi BP; Reuters’ın aktardığına göre ilk çeyrekte şirketin “underlying replacement cost profit” tutarı 3.2 milyar dolar seviyesine çıkarak yıl-on-yıl önemli bir sıçrama gösterdi ve bunun arkasında savaş kaynaklı emtia ve ticaret kazançları olduğu ifade edildi. Benzer şekilde diğer küresel petrol şirketleri fiyat şoku ve tedarik daralmasından ek marjlar elde etti.

Savunma sanayii cephesinde ise ABD ve İsrail merkezli büyük yükleniciler hem hisse performansında güçlü yükseliş kaydetti hem de devlet ve müttefik alımlarında artan taleple sipariş defterlerini genişletti. Bu dinamik, hava savunma sistemleri, füze ve seyir füzeleri ile ilgili üreticilerin gelirlerini ve kısa vadeli nakit akışını olumlu etkiledi. Global tedarik zincirindeki daralma, bazı üreticilerin fiyatlama gücünü artırdı.

Piyasalar açısından etkiler iki yönlü oldu: Enerji fiyatlarındaki sert yükseliş enflasyon bilançosunu ağırlaştırırken, savunma hisseleri borsalarda prim yaptı ve bazı şirketlerin piyasa değerlerinde hızlı artışlar görüldü. Reuters’ın derlediği analiz ve factbox çalışmaları, savaşın küresel tedarik hatlarını bozduğunu ve enerji ile kritik bileşen arzında kesintiler yarattığını gösteriyor; bu durum yatırımcıların risk algısını ve portföy dağılımını değiştirdi.

Uzmanlar, kısa vadede petrol ve savunma sektörlerindeki yüksek kârlılığın devam edebileceğini ancak maliyet baskıları, jeopolitik müzakereler ve olası ateşkeslerle volatilitenin süreceğini belirtiyor. Ayrıca bazı analizler, savaşın enerji gelirlerini artıran aktörler arasında Rusya ve bölgesel üreticilerin de bulunduğunu; bu aktörlerin gelir artışlarının küresel güç dengeleri ve yaptırım rejimleri üzerinde dolaylı ekonomik etkileri olabileceğini vurguluyor.