Silahlaştırmayı Önleme Fonu 1.776 milyar $ ile mahkemece durduruldu

ABD'de federal bir mahkeme 29 Mayıs 2026 tarihinde Başkan Donald Trump yönetiminin kurduğu 1.776 milyar dolarlık "Silahlaştırmayı Önleme Fonu"nun (Anti-Weaponization Fund) uygulamasını geçici olarak durdurdu. Karar yönetimin fonu oluşturmak, parayı aktarmak veya başvuruları değerlendirip ödeme yapmak gibi adımlar atmasını engelliyor.

Davanın baş aktörleri arasında hukuk savunuculuğu grubu Democracy Forward yer alıyor; grup, fonun yürürlüğe konulmasının güçler ayrılığı, Anayasa'nın eşit koruma maddesi ve İdari Usul Yasası (Administrative Procedure Act) ihlallerine yol açacağını iddia etti. Virginia doğu bölgesi federal yargıcı Leonie Brinkema, Emekli olmayan hükmünde hüküm vererek Adalet Bakanlığı'nın (ABD DOJ) fon için gerekli transferleri yapmasını, başvuruları kabul etmesini veya ödeme gerçekleştirmesini yasakladı ve taraflara 12 Haziran 2026'da ek duruşma için hazırlık yapma talimatı verdi. Yargı dosyasında, hükümetin henüz fon hesabına para aktarmadığına dair bilgiler de yer aldı.

Kararın piyasalar üzerindeki doğrudan etkisi sınırlı oldu; çünkü Adalet Bakanlığı henüz fon için beş kişilik komisyonu oluşturmamış ve ödemelere başlanmamıştı. Buna karşın karar, federal bütçe prosedürleri ve yönetim harcamalarına ilişkin hukuki tartışmaları alevlendirdi; bazı piyasa yorumcuları bunun kısa vadede siyasi risk primi yaratabileceğini ve özellikle siyasi belirsizliğin artması hâlinde ABD Hazine tahvil getirileri üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtiyor. Ancak şu aşamada finansal piyasalarda belirgin bir şok gözlemlenmedi.

Fon, Trump ile Gelir İdaresi (IRS) arasındaki vergi belgeleri sızıntısına ilişkin bir uzlaşmanın parçası olarak açıklanmış; yönetim, söz konusu uzlaşma kapsamında bazı kişilere tazminat ödenmesi amacıyla bu kaynağı oluşturacağını duyurmuştu. Karara itiraz edenler, kamu kaynaklarının bu tür para dağıtımları için kullanılmasının yargı denetimini atlayarak yürütmeye geniş yetki sağladığını ve benzeri uygulamaları emsal olabileceğini savunuyor. Kamuoyunda iki taraflı eleştiriler ve hukuk çevrelerinden yoğun tartışma mevcut.

Analistler ve hukuk uzmanları önümüzdeki iki haftada 12 Haziran duruşmasına odaklanıyor; yargıcın kararı genişletme olasılığı veya mahkeme sürecinin devamı fonun geleceğini belirleyecek. Eğer geçici yasak uzatılırsa, yönetimin para aktarımı ve ödemeleri başlatma planları daha da gecikecek; aksi halde karar kaldırılıp fon uygulanmaya konulabilir ve bunun ekonomik-politik sonuçları daha görünür hale gelebilir. Sürecin temyiz ve yüksek mahkeme başvurularına da dönüşme ihtimali bulunduğundan, piyasalarda siyasi-hukuki risk algısının takip edilmesi önem taşıyor.