Sıfır Saat Sözleşme Düzenlemesi Şirketlere Yıllık 2.9 Milyar Sterline Mal Olabilir

İngiltere'de iktidardaki İşçi Partisi hükümetinin sıfır saat sözleşmelerine yönelik getirmeyi planladığı yeni istihdam hakları düzenlemesinin, İngiliz işletmelerine yıllık 2,9 milyar sterline kadar ek maliyet yükleyebileceği açıklandı. İş ve Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan resmi bir etki değerlendirme raporu, bu reformların özellikle esnek çalışma modellerini yoğun kullanan sektörler üzerinde önemli bir finansal baskı oluşturabileceğini ortaya koyuyor.

Yeni düzenlemeler, İşçi Hakları Yasası 2025 kapsamında hayata geçirilecek olup, sıfır saat sözleşmeli çalışanlara belirli bir referans dönemi (genellikle 12 hafta) boyunca düzenli çalıştıkları saatlere göre garantili çalışma saatleri teklif edilmesini öngörüyor. Ayrıca, çalışanlara vardiya bildirimleri için makul bir süre tanınması ve kısa süreli iptal edilen veya değiştirilen vardiyalar için tazminat ödenmesi gibi haklar da getiriliyor. Bakanlık analizine göre, bu reformların toplam maliyeti, yeni hakların hangi çalışan gruplarını kapsayacağına bağlı olarak yıllık 350 milyon sterlin ile 2,9 milyar sterlin arasında değişebilirken, merkezi tahmin 1,1 milyar sterlin seviyesinde bulunuyor. İptal edilen vardiyalar için tazminat ödenmesi maddesinin tek başına 1,3 milyar sterline kadar maliyet yaratabileceği belirtiliyor.

Bu düzenlemelerden en çok etkilenecek sektörler arasında perakende, ağırlama, eğlence, destek hizmetleri, eğitim ve sağlık ve sosyal bakım yer alıyor. Bu sektörler, değişken personel ihtiyacı ve kısa süreli planlama nedeniyle sıfır saat sözleşmelerini yoğun bir şekilde kullanıyor. İngiliz Perakende Konsorsiyumu (BRC) ve İngiliz Ağırlama Endüstrisi (UK Hospitality) gibi iş dünyası temsilcileri, bu "astronomik" maliyetlerin işletmeler üzerinde büyük bir yük oluşturacağını ve operasyonel esnekliği azaltacağını belirtiyor. Özellikle küçük işletmelerin ve mevsimlik çalışan istihdam eden firmaların bu ek maliyetler ve idari yük karşısında zorlanabileceği vurgulanıyor.

İşçi Partisi, 2024 seçim manifestosunda "sömürücü" sıfır saat sözleşmelerini ele alma sözü vermişti ve bu yasa tasarısı bu taahhüdün bir parçası olarak görülüyor. Ancak, İş ve Ticaret Bakanlığı'nın kendi analizleri bile, bu değişikliklerin işverenlerin idari maliyetlerini artıracağını, esnekliği azaltacağını ve şirketlerin talep dalgalanmalarına tepki vermesini zorlaştırabileceğini kabul ediyor. Buna rağmen, hükümet, bu önlemlerin işçi refahını ve verimliliği artırarak, daha adil bir istihdam ortamı yaratarak ekonomiye genel faydalar sağlayacağına inanıyor. Sendikalar ise, işverenlerin uyarılarını "kötü niyetli korku tellallığı" olarak nitelendirerek, düzenlemelerin çalışanlara güvenlik ve istikrar getireceğini savunuyor. İngiltere'de sıfır saat sözleşmelerinde çalışan kişi sayısı, İşçi Partisi'nin iktidara geldiği Temmuz 2024'ten bu yana 207.000 artışla 1,24 milyona ulaşmış durumda.

İş dünyası liderleri, özellikle ulusal asgari ücret artışları ve ulusal sigorta primlerindeki yükseliş gibi mevcut maliyet baskıları göz önüne alındığında, bu yeni düzenlemelerin işe alım maliyetlerini daha da artıracağı ve genç işsizliği kriziyle mücadeleyi zorlaştıracağı konusunda uyarıyor. Hükümetin, "düşük saatli sözleşmeler" için haftalık 8 ila 20 saat arasında bir eşik belirlemeyi düşündüğü belirtilirken, sendikalar bu eşiğin haftalık 48 saate kadar yükseltilmesi yönünde baskı yapıyor. Bu eşiğin nihai olarak nerede belirleneceği, işletmeler üzerindeki maliyetin en büyük belirleyicisi olacak ve reformların nihai etkisini şekillendirecek. İş ve Ticaret Bakanlığı'nın bu konudaki istişare süreci 25 Ağustos'ta sona erecek ve son kararların bu tarihten sonra netleşmesi bekleniyor.