Sel riski: İngiltere'de yüksek riskli konutların %80'i kentsel alanlarda

Yeni bir analiz, İngiltere'de yüksek sel riski taşıyan konutların büyük çoğunluğunun artık kasaba ve şehirlerde bulunduğunu ortaya koydu; çalışmaya göre 839.000 konut kentsel alanlarda yüzey suyu seline karşı "yüksek risk" kategorisinde yer alıyor.

Analiz, yüksek riskli konut sayısının 2018’e kıyasla üç kat arttığını ve yüksek riskli konutların yaklaşık yüzde 80’inin kentsel alanlarda yoğunlaştığını gösteriyor. En yüksek orana sahip seçim bölgeleri arasında Thurrock, Basildon, Bootle ve Sefton ile bazı Londra bölgeleri yer alıyor; Ulusal Konut Federasyonu (National Housing Federation, NHF) yetkilileri, sosyal konutta yaşayanların bu tehlikeye karşı hem daha fazla maruz kaldığını hem de mali yükleri karşılamakta daha zor durumda olduğunu vurguladı. Ayrıca bir konutun “yüksek risk” sayılması için yılda en az 1/30 olasılıkla sel yaşama kriteri kullanıldı.

Bu gelişme sosyal konut sağlayıcılarının bilançosu ve yerel kamu maliyesi üzerinde doğrudan etki yaratıyor. Konut dernekleri ve barınma birlikleri sel hasarı sonrası onarım, sigorta primleri ve geçici barınma masraflarıyla karşılaşıyor; bir örnekte Torus konut derneği tek bir sel olayı için 500.000 sterlin harcadığını belirtiyor. Sigorta maliyetleri ve erişilebilirlikteki bozulma, kiracıların korunmasız kalmasına yol açarken, sigorta pazarında da daha fazla fiyatlama ve kapsam kısıtlaması gözlemleniyor. Resmi değerlendirmeler ayrıca yüzey suyu sel riskinin önümüzdeki 50 yılda üç katına çıkabileceğine işaret ediyor; bu da hem kamu hem özel sektör için uzun vadeli yatırım ihtiyacını artırıyor.

Sistemsel bağlamda, Environment Agency'nin Ulusal Sel Riski Değerlendirmesi (NaFRA) verileri İngiltere genelinde milyonlarca mülkün farklı düzeylerde sel riski taşıdığını ve yüzey suyu riskinin yükseldiğini gösteriyor. Bu tür veriler, altyapı yatırımları, şehir drenaj sistemlerinin güçlendirilmesi ve imar politikalarının yeniden değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya koyuyor; hükümet de yeni dönem için sele karşı koruma yatırımında milyarlarca sterlin taahhüt ettiğini açıkladı. Ayrıca bazı analizler, savunmasız durumda olan binaların önemli bir kısmının mevcut savunma projelerinin dışında kaldığını belirtiyor ve bu durum sigorta, mortgage ve gayrimenkul değerleri açısından risk oluşturuyor.

Piyasa beklentileri açısından uzmanlar, belediyeler ve konut sağlayıcılarının daha fazla sermaye ayırması gerektiğini, sigorta şirketlerinin risk fiyatlamasını sıkılaştırmaya devam edeceğini ve kredi verenlerin yüksek riskli bölgelerde teminat değerlendirmelerini sertleştirebileceğini belirtiyor. Sosyal konut stoğunu yöneten kuruluşlar için artan onarım ve sigorta maliyetleri, işletme bütçeleri üzerinde baskı oluştururken, uzun vadede kentsel planlama, drenaj yatırımları ve mülk düzeyinde direnç önlemleri (property flood resilience) ekonomik olarak daha fazla önem kazanacak. NHF ve diğer kuruluşlar, merkezi bir strateji ve kaynak aktarımı olmadan risklerin sürdürülemez hale gelebileceği uyarısını yapıyor.