Savunma harcamaları: Kanada yetersiz kaldı, Pentagon uyardı

Pentagon yetkilileri, Kanada’nın savunma harcamalarında NATO’nun beklentilerine uygun, şeffaf ve finanse edilmiş bir yol haritası ortaya koymadığını söyleyerek Ottawa’ya sert uyarılarda bulundu. Bu açıklama, ABD’nin uzun süreli ikili politika forumu olan Permanent Joint Board on Defense’de (PJBD) katılımını askıya alma kararıyla aynı döneme rastladı.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) kaynakları, eleştirilerin merkezinde Ottawa’nın yürüttüğü F‑35 incelemesinin şeffaflık eksikliği ve gecikmeler olduğunu belirtti; Pentagon, Kanada’nın savunma taahhütlerini “reele alınacak somut yatırımlar” ile desteklemesini beklediğini vurguladı. Kanadalı yetkililer ise son dönemde askerî personele yapılan maaş artışları, deniz ve denizaltı programlarına ayrılan kaynaklar ve NORAD modernizasyonu gibi adımların atıldığını savunuyor.

Finansal açıdan bu gerilimler birkaç kanaldan piyasalara yansıyabilir. Ottawa’nın 2025 savunma harcaması yaklaşık 63,4 milyar CAD olarak raporlanmış ve Kanada bu seviyede NATO’nun yüzde 2 hedefine ulaşmış görünse de, ilerleyen hedeflerin nasıl finanse edileceğine dair somut projeksiyonlar piyasalar tarafından hâlâ sorgulanıyor. Savunma tedarik kararları, Lockheed Martin gibi üreticilerin (F‑35 ana yüklenicisi) kısa vadeli sipariş beklentilerini ve savunma sanayi tedarik zincirini etkileyebilir; ayrıca uzun vadeli bütçe yükü devlet tahvili getirileri ve CAD üzerinde jeopolitik risk primi yaratabilir.

F‑35 programının kendine ait sürdürülebilirlik ve hazırlık sorunları da yatırımcıların maliyet/yeniden planlama beklentilerini şekillendiriyor. ABD Hükümet Sorumluluk Ofisi (Government Accountability Office, GAO) ve Pentagon denetimleri programın bakım-maliyetleri ve hazır olma oranlarında hedeflerin gerisinde kaldığını işaret ediyor; bu da hem operasyonel maliyetlerin yukarı yönlü revize edilmesi hem de üretici tarafında ilave talepler anlamına gelebilir. Böyle bir ortam, savunma tedarikçilerinin maliyet tahminlerini ve hisse performanslarını doğrudan etkileyebilir.

Analistler, kısa vadede geçen hafta açıklanan Pentagon mesajının Kanada‑ABD ikili savunma mekanizmalarında siyasi gerilimi artırabileceğini; orta vadede ise Ottawa’nın NATO hedeflerine ulaşma planını netleştirmesi veya F‑35 kararını sonuçlandırmasının piyasa belirsizliğini azaltacağını öngörüyor. Yatırımcılar için izlenecek kilit göstergeler arasında Kanada bütçe belgeleri ve Parlamento Ofisi raporları, Hükümetin F‑35 inceleme takvimi ve Lockheed Martin gibi ana tedarikçilerin tedarik/gider revizyonları ile Kanada 10 yıllık tahvil faizleri ve USD/CAD paritesi bulunuyor.