S&P 500 Rallisi: Agresif Opsiyon İşlemleri Piyasayı Nasıl Yükseltti?

S&P 500 endeksi, son günlerde kaydettiği güçlü performansla yatırımcıların dikkatini çekerken, bu yükselişin ardında yatan dinamiklerin temel ekonomik verilerden ziyade opsiyon piyasasındaki yoğun aktivite olduğu ifade ediliyor. Özellikle alım (call) opsiyonlarındaki agresif işlemler ve bunlara bağlı olarak ortaya çıkan 'gamma sıkışması' adı verilen mekanizma, endeksin yukarı yönlü hareketinde kilit rol oynadı.

Opsiyon piyasalarındaki aktivite rekor seviyelere ulaştı. Geçtiğimiz hafta S&P 500 opsiyonlarındaki günlük ortalama nominal işlem hacmi 3,5 trilyon dolara çıkarak rekor kırdı. Bu hacim, son bir yılda iki katına, 2020'den bu yana ise %800'ün üzerinde artış gösterdi. Sonuç olarak, S&P 500'deki nominal opsiyon hacimleri ilk kez Russell 2000'in piyasa değerini geride bıraktı. Goldman Sachs verilerine göre, toplam opsiyon hacimleri 95 milyon kontrata ulaşarak tarihin en yüksek seviyelerinden birine işaret etti. 4 Ağustos'ta ise S&P 500 alım opsiyonu işlem hacmi 4 milyon kontratı aşarak tek günlük tüm zamanların rekorunu kırdı. Aynı gün Nasdaq 100 alım opsiyon fiyatları bir günde %42 fırladı. Satım (put) / alım (call) oranı ise 0,83 ile tarihin en düşük ikinci seviyesine inerek piyasadaki aşırı boğa eğilimini gösterdi.

Bu yükselişin temelinde yatan 'gamma sıkışması' mekanizması şu şekilde işliyor: Yatırımcılar yoğun bir şekilde alım opsiyonu satın aldığında, bu kontratları satan piyasa yapıcılar (dealer'lar) pozisyonlarını korumak için dayanak varlık olan hisse senetlerini veya endeks vadeli işlemlerini almak zorunda kalıyorlar. Endeks yükseldikçe, piyasa yapıcıların hedge etmek için daha fazla hisse senedi alması gerekiyor. Bu alımlar, fiyatları daha da yukarı iten ve kendi kendini besleyen bir döngü yaratıyor. Federal Rezerv'in 29 Temmuz'daki faiz kararı öncesinde piyasa yapıcıların önemli ölçüde negatif gamma pozisyonunda olması, piyasadaki büyük hareketleri daha da güçlendirdi. Fed toplantısı sonrası S&P 500 endeksi bu süreçte yaklaşık %6 değer kazandı.

Piyasadaki bu mekanik yükselişin dikkat çekici bir diğer sonucu, genellikle hisse senedi fiyatlarıyla ters korelasyon gösteren CBOE Volatilite Endeksi (VIX) ile S&P 500'ün birlikte yükselmesi oldu. 'Korku endeksi' olarak bilinen VIX'in, hisse senedi rallisiyle aynı anda artması, piyasada alışılmadık bir durum olarak yorumlanıyor. Örneğin, 4 Ağustos'ta S&P 500 %1,8 yükselirken, VIX de bir tam puan artış gösterdi. Ancak, piyasa yapıcıların artık pozitif gamma rejimine geçmesiyle, hedge akışlarının piyasa hareketlerine karşı çalışarak volatiliteyi azaltması ve endeksin daha fazla yükselişini sınırlaması bekleniyor.

Bu ralliye katkıda bulunan daha geniş ekonomik ve politik faktörler de bulunuyor. Yapay zeka konusundaki iyimserlik ve ABD ile İran arasındaki gerilimlerin azalması gibi jeopolitik gelişmeler, yatırımcılara alım opsiyonlarına yönelme konusunda güven verdi. Ayrıca, güçlü şirket bilançoları da piyasaya destek sağladı; FactSet'e göre S&P 500 şirketlerinin ikinci çeyrek kazançları %47 artarak 2021 sonrası en büyük sıçramayı kaydetti. Sakin seyreden tahvil piyasaları ve 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirilerinin geçen yılki zirvelerin altında kalması da olumlu bir zemin oluşturdu.

Analistler ve piyasa beklentileri, mevcut dinamiklerin sürdürülebilirliği konusunda temkinli yaklaşıyor. Uzmanlar, gamma sıkışmasını tetikleyen mevcut opsiyon kontratlarının vadesi dolduğunda, piyasanın olumsuz gelişmelere karşı artan volatiliteye açık hale gelebileceği uyarısında bulunuyor. Bastırılmış volatilite hızla geri dönebilir. Aşırı yükselen boğa beklentileriyle yapılan agresif alım opsiyonu alımlarının dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor, zira piyasanın yukarı yönlü momentumu yavaşlarsa opsiyon fiyatları hızla düşebilir. VIX'in S&P 500 ile birlikte yükselmesi gibi 'spot yukarı, volatilite yukarı' dinamiklerinin devam etmesi halinde, bunun 1990'ların sonları veya 2007'deki gibi uzun vadeli bir piyasa dönüm noktasına işaret edebileceği düşünülüyor.