Rus Ekonomisi İkinci Çeyrekte Büyüme Kaydederken Drone Saldırıları Toparlanmayı Tehdit Ediyor

Rusya ekonomisi, 2026 yılının ikinci çeyreğinde üç yıl aradan sonra ilk daralmasının ardından büyüme kaydetme yolunda ilerliyor. Bloomberg ekonomistleri anketine göre, ikinci çeyrek GSYH'sinin yıllık bazda %0,9 artması bekleniyor. Ancak Ukrayna'nın ülkenin iç bölgelerine düzenlediği insansız hava aracı saldırılarının yoğunlaşması, bu hassas ekonomik toparlanma sürecini tehdit eden önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Rusya Merkez Bankası da ikinci çeyrekte tüketici talebinin etkisiyle ılımlı bir büyüme gerçekleştiğini belirtti.

Ekonomideki bu gelişme, 2026 yılının ilk çeyreğinde görülen %0,2'lik daralmanın ardından geldi ve bu daralma 2023'ten bu yana bir ilk oldu. Savaş dönemi ekonomik büyümesinin ana itici gücü, bütçe planlarını aşmaya devam eden hükümet harcamaları olarak gösteriliyor. Çift haneli ücret artışları da şirket karları üzerindeki baskıya rağmen büyümeye katkıda bulunuyor. Bu bağlamda, Rusya Merkez Bankası (CBR) Temmuz 2026'da 2026 yılı GSYH büyüme tahminini %0,5-%1,5 aralığından %0,0-%1,0'e düşürdü ve politika faizini 25 baz puan indirerek yıllık %14,0'e çekti. Ekonomik Kalkınma Bakanlığı da Mayıs ayında 2026 yılı büyüme tahminini %1,3'ten %0,4'e revize etti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Mayıs ayında GSYH'nin %0,3, yılın ilk beş ayında ise %0,2 büyüdüğünü belirterek ekonominin dış baskılara rağmen dirençli kaldığını ifade etti.

Ukrayna insansız hava aracı saldırıları, Rusya'nın rafinerileri, gübre tesisleri ve limanları gibi kritik altyapılarını hedef alarak ekonominin önemli bir bölümünü etkiledi. Bu saldırılar, rafineri kapasitesinin yaklaşık dörtte birini devre dışı bırakarak yakıt kıtlığı riskleri yaratıyor. Ülke genelinde petrol ürünlerinin fiyatlarında %25 ila %35 arasında büyük artışlar yaşanıyor ve bu durum, rafineri tesislerine yönelik saldırıların neden olduğu tedarik sıkıntılarından kaynaklanıyor. Rusya'nın rafineri kapasitesinin %20'ye kadarının hasar gördüğü belirtiliyor. Makroekonomik Analiz ve Kısa Vadeli Tahmin Merkezi (CMAKP), petrol altyapısına yönelik drone saldırıları nedeniyle 2026 yılı büyüme tahminini %0,9-%1,3'ten %0,5-%0,7'ye neredeyse yarı yarıya düşürdü. Ayrıca, üretim kapasitelerindeki geçici daralmanın etkisi Haziran 2026'dan bu yana artarak belirli sektörlerdeki üretimi olumsuz etkiledi. İşletmelerin gelecekteki talep ve üretim beklentileri de düşüş göstererek 2026'nın ikinci yarısında tüketim büyümesinde bir yavaşlamaya işaret edebilir.

Ukrayna'daki savaş beşinci yılına girerken, Rus ekonomisi geri döndürülemez bir şekilde değişti. Batı ülkelerinin uyguladığı yaptırımlara rağmen hızlı bir ekonomik çöküş yaşanmadı. Devlet, rekor askeri harcamalar ve artan fiyatlarla beslenen bir 'normallik yanılsaması' sürdürüyor, ancak bu durum giderek daha maliyetli hale geliyor. Putin, ekonominin yeniden büyümeye başlamasını istese de, iş dünyası liderleri savaşın sona ermesinin en iyi çözüm olduğuna inanıyor. Barış görüşmeleri askıya alınmış durumda ve potansiyel ABD yatırımları ile yaptırımların hafifletilmesi de beklemede kalarak iş çevrelerinde karamsarlığı artırıyor. Federal bütçe açığı dört ayda 5,9 trilyon rubleye (GSYH'nin yaklaşık %2,5'i) ulaşırken, savaş harcamalarının bütçeyi aşması bekleniyor.

Analistler, önümüzdeki dönemde Rus ekonomisi için farklı beklentiler sunuyor. Interfax tarafından Temmuz 2026 başlarında yapılan ankete göre, analistler 2026 için %0,7 ve 2027 için %1,5 GSYH büyümesi öngörüyor. Merkez Bankası ise 2027 ve 2028 için %1,5-%2,5 büyüme tahmini sürdürüyor. Ancak devam eden drone saldırıları ve bunların petrol altyapısı üzerindeki etkisi, Kremlin'in beklediğinden daha keskin bir yavaşlamaya yol açabilir. İşgücü piyasasındaki sıkılık kademeli olarak hafiflerken, ücret artışları işgücü verimliliği büyümesini geride bırakmaya devam ediyor ve işsizlik rekor düşük seviyelerde kalmaya devam ediyor. The Bell'in raporuna göre, 'durgunluk' olası bir sonuç olarak görülüyor ve Rusya'nın askeri avantajı azalmaya başlıyor. Yaptırım hafifletmeleri olmaksızın, ekonominin 'durgunluğa mahkum' olabileceği belirtiliyor. St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu'nda delegeler, işgücünün daha hızlı büyüyen sektörlere yeniden dağıtılması ve e-ticaret ile bankacılıkta yapay zeka kullanımının teşvik edilmesi gibi stratejileri tartıştılar.