Petrol Vadeli İşlemleri, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki Gemi Saldırılarıyla Yükseldi

Hürmüz Boğazı'nda İran Devrim Muhafızları'nın ticari gemilere yönelik füze saldırıları, küresel petrol piyasalarında önemli bir çalkantıya yol açarak vadeli işlem fiyatlarını yukarı çekti. Umman açıklarında meydana gelen olayda, Katar'a ait bir sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tankeri ve Suudi Arabistan bandıralı bir ham petrol tankerinin hedef alındığı bildirildi. Bu saldırılar, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından birindeki jeopolitik gerilimi tırmandırdı ve arz güvenliği endişelerini yeniden alevlendirdi.

Saldırılarda, Katar devletine ait Nakilat şirketine ait "Al Rekayyat" adlı LNG tankerinin ve "Wedyan" adlı Suudi petrol tankerinin vurulduğu belirtildi. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) Merkezi, Umman'ın Limah kentinin 8 deniz mili doğusunda seyreden bir tankere bilinmeyen bir cisim isabet ettiğini ve geminin motor dairesinde yangın çıktığını bildirdi. Her iki gemide de önemli hasar meydana geldiği, ancak can kaybı yaşanmadığı açıklandı. İran devlet televizyonu, geminin uyarıları dikkate almayarak Umman rotasını kullanması üzerine hedef alındığını ima etse de, saldırının sorumluluğunu doğrudan üstlenmedi.

Bu olay, ABD ile İran arasında su yolundaki saldırıları durdurmaya yönelik bir haftalık anlaşmanın sona ermesinin hemen ardından gerçekleşti. Ayrıca, geçtiğimiz ay imzalanan ve yaklaşık dört aylık bir savaşı sona erdirmeyi amaçlayan 60 günlük mutabakat zaptına (MoU) rağmen, Doha'da geçen hafta yapılan dolaylı görüşmelerde anlamlı bir ilerleme kaydedilememişti. İran, gemilerin kendi onayladığı rotaları kullanması gerektiği konusunda uyarılarda bulunmuştu ve bu ihlallerin saldırılara yol açtığı öne sürüldü.

Saldırı haberlerinin ardından küresel petrol fiyatları önemli ölçüde yükseldi. Salı günü, uluslararası gösterge Brent ham petrol vadeli işlemleri (LCOc1) %1,64 artışla 73,17 dolara kadar çıkarken, ABD Batı Teksas Ham Petrolü (CLc1) %1,50 yükselişle 69,575 dolardan işlem gördü. Avrupa doğal gaz fiyatları da %6'ya varan artış kaydetti. Geçtiğimiz ay savaş öncesi seviyelere düşen petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı'nın dünya petrol trafiğinin yaklaşık %20'sini taşıması nedeniyle bu tür kesintilere karşı oldukça hassas bir tepki verdi.

Bu gelişme, ABD ile İran arasındaki devam eden gerilimin ve kırılgan ateşkesin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile bir anlaşmaya varılamaması halinde askeri eylemleri sürdürme tehdidini yinelemişti. Saldırılar, İran'ın merhum Yüksek Lideri Ayetullah Ali Hamaney'in cenaze törenlerinin devam ettiği bir döneme denk gelmesiyle jeopolitik hassasiyeti daha da artırdı. İran'ın su yolu üzerindeki kontrolünü pekiştirme çabaları, bölgedeki istikrarsızlığı derinleştirme potansiyeli taşıyor.

Analistler ve piyasa gözlemcileri, Hürmüz Boğazı'ndaki bu son saldırıların ardından petrol piyasasında yüksek oynaklığın devam etmesini bekliyor. Saxo Bank analisti Ole Hansen, gerilimin tırmanması halinde Brent petrol fiyatlarının önce 75 dolar, ardından 80 dolar seviyelerini görebileceğini belirtti. Societe Generale, 2026'nın sonlarında ve 2027 boyunca piyasanın arz fazlasına geçmesini bekleyerek 2026 dördüncü çeyrek petrol fiyat tahminini varil başına 83 dolardan 75 dolara, 2027 ortalamasını ise 79 dolardan 73 dolara düşürdü. Uzun vadede, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısına ham petrol boru hattı kapasitesini genişletme planları gibi stratejik adımlar, Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.