Petrol: Piyasalar İran savaşını hafife alıyor, varil $200 mümkün

Gulf Research Centre (GRC) ekonomisti John Sfakianakis, küresel piyasaların İran ile yaşanan çatışmanın ekonomik etkilerini yeterince fiyatlamadığını ve bu yanılgının petrol piyasasında ağır sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Sfakianakis, mevcut askeri tırmanış ve başarısız müzakerelerin daha fazla şiddet ve tedarik kesintisi riski taşıdığını vurguladı.

Sfakianakis, olayın gelişimini fiziksel arz kesintileri ve lojistik darboğazlarla açıkladı; Hürmüz Boğazı’ndaki aksamanın ve bazı Körfez ihracatının düşüşünün küresel arz açığı yarattığını söyledi. Habere göre dünya piyasalarında şu anda günlük 10–12 milyon varillik bir açık olabileceği tahmin ediliyor; Suudi Arabistan ve BAE ihracatlarında kayda değer düşüşler gözleniyor. Bu hesaplamalar ve veriler piyasa katılımcıları tarafından dikkatle izleniyor.

Piyasa tepkisi şimdiden dalgalı; vadeli işlemler ile fiziksel (spot) kargolar arasındaki ayrışma ve sigorta primlerindeki yükseliş fiyatlamalarda belirsizlik yarattı. Sfakianakis, kısa vadede Brent ve WTI fiyatlarının jeopolitik şoklara hassas kaldığını, mevcut seviyelerin (haberde belirtilen $102–$103 bandı gibi) kalıcı olmayabileceğini belirtti. Bu durum enerji ve nakliye maliyetlerini, hava taşımacılığı yakıt giderlerini ve enflasyon baskılarını artırabilir.

Daha geniş ekonomik bağlamda GRC tarafından yayımlanan analizler, piyasa katılımcılarının son dönemde jeopolitik risklere karşı duyarsızlaştığını ve bunun “yeni paradigma” gerektirdiğini savunuyor. Hürmüz Boğazı’nın risk primi artık marjinal bir etken değil, fiyatlama bakımından merkezi bir unsur haline geldi; bu da stratejik stok yönetimi, sigorta piyasaları ve OPEC+ koordinasyonu üzerinde kalıcı etkiler bırakabilir. Ayrıca küresel rezervlerin sınırlılığı ve ABD şaleyi üretim esnekliğinin sınırlı kalması, arz tarafında bozulma riskini güçlendiriyor.

Analistler ve Sfakianakis benzeri ekonomistler, piyasanın kısa süreli normalleşme varsayımı yerine daha temkinli senaryoları değerlendirmesi gerektiğini söylüyor. Eğer çatışma genişler veya Hürmüz Boğazı’nda uzun süreli aksama yaşanırsa, fiyatların $150–$200/varil seviyelerine doğru hızlı bir sıçrama yapması olası görülüyor; bu da küresel büyüme ve enflasyon görünümünü bozabilir. Yatırımcılar için takip edilecek başlıca göstergeler fiziksel sevkiyat verileri, sigorta primleri, OPEC+ toplantı kararları ve bölgesel diplomatik gelişmeler olacak.