Petrol Fiyatları Yükselişte: ABD'nin İran Saldırıları ve Hürmüz Gerilimi

ABD'nin İran'a yönelik gerçekleştirdiği yeni askeri saldırıların ardından, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tüm deniz trafiğine kapatma kararı küresel enerji piyasalarında büyük bir şok etkisi yarattı. Bu tırmanış, halihazırda kırılgan olan Orta Doğu'daki jeopolitik risk primini önemli ölçüde artırarak ham petrol fiyatlarını yukarı yönlü hareketlendirdi. Olaylar, bölgedeki arz güvenliğine ilişkin endişeleri derinleştirdi ve yatırımcıların dikkatini yeniden arz kesintisi potansiyeline çevirdi.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın devam eden ve haksız saldırganlığına yanıt olarak İran'daki birden fazla hedefe yeni saldırılar düzenlediğini duyurdu. Bu saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran'ın "bedel ödeyeceği" yönündeki uyarılarının ve bir gün önce Hürmüz Boğazı yakınlarında bir ABD ordusu helikopterinin düşürülmesi olayına misilleme olarak geldi. İran ise misilleme olarak Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) aracılığıyla Hürmüz Boğazı'nın petrol tankerleri ve ticari gemiler de dahil olmak üzere tüm deniz trafiğine kapatıldığını ve geçiş yapmaya çalışan her geminin hedef alınacağını açıkladı. ABD askeri yetkilileri ise ticari gemilerin boğazdan geçişine devam ettiğini belirtti.

Bu gelişmelerin ardından küresel ham petrol göstergeleri önemli ölçüde yükseldi. Brent ham petrol vadeli işlemleri varil başına 2,30 dolar veya %2,47 artışla 95,40 dolara, ABD Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) ise varil başına 2,60 dolar veya %2,89 artışla 92,63 dolara yükseldi. Bu yükseliş, piyasalardaki jeopolitik risk priminin yeniden fiyatlanmasının bir sonucu olarak değerlendiriliyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, 5 Haziran'da sona eren haftada ABD ham petrol stokları analist beklentilerinin çok üzerinde, 7,2 milyon varil düşüşle 426,5 milyon varile geriledi. Bu durum, arz endişelerini daha da körükledi. Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve gaz sevkiyatlarının yaklaşık beşte birini oluşturan stratejik bir geçiş noktasıdır.

Orta Doğu'daki gerilim, ABD ve İsrail'in Şubat 2026'da İran'a karşı ortak saldırılar başlatmasıyla tırmanmaya başlamış ve Nisan ayında sağlanan kırılgan ateşkesle geçici bir durulma yaşanmıştı. Ancak son askeri eylemler, çatışmanın yeniden tam ölçekli bir savaşa dönüşme riskini artırıyor. Bölgedeki istikrarsızlık, küresel enerji güvenliği için ciddi bir tehdit oluşturmakla kalmıyor, aynı zamanda enflasyonist baskıları artırma ve küresel ekonomik büyümeyi yavaşlatma potansiyeli taşıyor. Daha önce yaşanan benzer gerilimlerde boğazın kapanması, ham petrol fiyatlarını varil başına 70 dolardan 125 doların üzerine taşımıştı.

Analistler ve piyasa uzmanları, önümüzdeki dönemde petrol piyasalarında yüksek oynaklığın devam etmesini bekliyor. Rystad Energy'den kıdemli başkan yardımcısı Jorge Leon, çatışmaların tam olarak yeniden başlaması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara doğru hareket edebileceğini tahmin ediyor. Diplomatik çabaların sonuçsuz kalması ve taraflar arasındaki gerilimin sürmesi, küresel tedarik zincirleri ve enerji maliyetleri üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabilir. Yatırımcılar, bölgedeki gelişmeleri ve diplomatik müzakerelerin seyrini yakından takip etmeye devam edecek. Zira, herhangi bir uzlaşma veya gerilimin daha da tırmanması, piyasaları anında etkileyecek önemli faktörler olacaktır.