Petrol fiyatları Trump'ın İran teklifini reddetmesiyle sıçradı

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın barış/ateşkes teklifine açıkça karşı çıktığını duyurmasının ardından petrol fiyatları hızlı bir yükseliş kaydetti ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı kalmaya devam etmesi küresel enerji piyasalarında tedirginlik yarattı. Bu gelişme, küresel emtia akışının kilit bir noktasında uzun süredir devam eden belirsizliği yeniden alevlendirdi.

Olay, İran'ın aracılar üzerinden sunduğu teklifin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve karşılığında bazı taleplerinin öne alınmasını içerdiği yönündeki haberlerin ardından hızlandı; Trump ise teklifi ‘‘kabul edilemez’’ olarak nitelendirip şartların yerine getirilmediği sürece deniz ablukasının devam edeceğini bildirdi. İran devlet medyası ise Washington’un önerisini teslimiyet olarak tanımladı. Suudi Aramco gibi şirketler, Hürmüz tıkanıklığını aşmak için ihracatlarını boru hattı rotalarına kaydırdıklarını ve bu durumun ilk çeyrekte kârlılığı etkilediğini açıkladı.

Piyasalarda somut etkiler hızlı oldu: Brent petrol birkaç seansta yüzde birkaç artış kaydederek kırılgan bir yukarı hareket sergiledi; bazı yayınlar Brent’in kısa süreliğine 120 dolar seviyelerine dokunduğunu, daha yakın vadede ise 104 dolar civarında işlem gördüğünü bildirdi. ABD Batı Teksas Hafif Ham Petrol (WTI) da benzer dalgalanma yaşadı; enerji fiyatlarındaki yükseliş tahvil getirileri ve risk iştahı üzerinde kısa vadeli baskı oluşturdu. Ayrıca düzenleyiciler, savaşla ilişkili önemli açıklama dönemlerinde gerçekleşen bazı büyük hacimli petrol işlemlerini izlediklerini bildirdi.

Hürmüz Boğazı'nın kapanması, deniz yoluyla taşınan küresel ham petrol ve LNG akışının yaklaşık beşte birini doğrudan etkiliyor; bunun sonucunda bazı üreticiler ve alıcılar alternatif lojistik çözümleri ve stok yönetimi stratejilerini devreye aldı. Kısa vadede boru hatları ve stoklardan kaynaklanan sınırlı rahatlama mümkün olsa da, bölgedeki jeopolitik gerilim sürerse tedarik zincirinde daha kalıcı maliyet artışları ve rafineri marjlarında bozulma beklenebilir.

Analistler, piyasanın şu aşamada iki senaryoya odaklandığını belirtiyor: müzakerelerde ilerleme sağlanıp Hürmüz'ün güvenliğinin teminat altına alınması halinde fiyatların geri çekilmesi; ya da tıkanıklığın uzaması halinde daha yüksek bir taban fiyat seviyesinin oluşması. Yatırımcılar ve petrol alıcıları, gelecek hafta yapılması beklenen diplomatik temaslar ve ilgili tarafların somut güvenlik adımlarını yakından takip ediyor; piyasalar haber akışına oldukça duyarlı kalmaya devam ediyor.