Petrol Fiyatları Hürmüz Boğazı Belirsizliğiyle Dalgalanıyor

Küresel enerji piyasaları, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik varılan ön anlaşmanın ardından büyük bir belirsizlikle karşı karşıya. Anlaşmanın ilk duyurusu petrol fiyatlarında keskin bir düşüşe neden olsa da, Cuma günü planlanan barış görüşmelerinin iptal edilmesi ve boğazdaki seyrüsefer trafiğinin hala kısıtlı olması, piyasalarda yeni bir dalgalanma dalgası başlattı. Uzmanlar, Orta Doğu'daki bölgesel gerilimlerin devam etmesiyle birlikte anlaşmanın uygulanabilirliği konusunda endişelerini dile getiriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif'in arabuluculuğunda varılan mutabakat zaptını (MoU) duyurarak, Hürmüz Boğazı'nın "geçiş ücreti olmadan" açılacağını ve ABD'nin deniz ablukasını kaldıracağını belirtmişti. Anlaşma, İran'ın dondurulmuş varlıklarına erişimini ve potansiyel 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma fonunu içerirken, İran'ın nükleer programı üzerine 60 günlük bir müzakere penceresi öngörüyordu. Ancak, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların yoğunlaşması üzerine Cuma günü İsviçre'de yapılması planlanan üst düzey görüşmeler aniden iptal edildi. İran dini lideri Hamaney'in de anlaşmayı çekincelerle onayladığı ve ABD'nin "çok talepkar olması halinde" müzakerelerin kolay olmayacağı uyarısında bulunduğu bildirildi.

Anlaşma haberlerinin ilk yayılmasıyla birlikte uluslararası gösterge Brent ham petrolün varil fiyatı yüzde 4'ün üzerinde düşüşle 100 doların altına gerilerken, ABD göstergesi Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) de varil başına 80 doların altına indi. Bu düşüş, piyasalardaki "korku primi"nin azalması ve arzın artacağı beklentisiyle açıklanırken, fiyatlar son bir haftada yüzde 15'ten fazla değer kaybetti. Ancak, ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) Haziran 2026 raporunda Hürmüz Boğazı'nın yakın vadede "fiilen kapalı kalacağını" varsayarak, Brent fiyatlarının Haziran ve Temmuz aylarında ortalama 105 dolar seviyesinde seyretmesini beklediğini belirtti.

Şubat ayında ABD-İsrail saldırılarıyla başlayan ve aylarca süren çatışmalar, küresel petrol piyasalarında tarihinin en büyük arz kesintilerinden birine yol açmıştı. Brent petrolün varil fiyatı Nisan sonunda 120 dolar seviyesini aşarak savaş öncesi seviyelerin yüzde 60 üzerinde işlem görmüştü. Hürmüz Boğazı'nın, küresel sıvı petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık beşte birini taşıması nedeniyle stratejik önemi büyük. Boğazdaki aksaklıklar, enerji maliyetlerini artırarak enflasyonu yeniden canlandırma ve küresel ekonomik büyümeyi yavaşlatma tehdidi oluşturarak merkez bankalarını faiz indirimi planlarını yeniden değerlendirmeye zorluyor.

Analistler ve piyasa gözlemcileri, Hürmüz Boğazı'nın tam olarak ne zaman normale döneceğine dair belirsizliğin petrol fiyatlarında dalgalanmayı sürdüreceğini öngörüyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Körfez'deki petrol üretiminin toparlanmasıyla 2027 yılında küresel piyasalarda önemli bir arz fazlası oluşabileceği konusunda uyardı ve 2026 yılı petrol talebi büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti. Anlaşmanın uzun vadeli başarısı, İran'ın nükleer programı ve bölgesel güvenlik sorunları gibi temel meselelerin çözülmesine bağlı olacak. Bu süreçte piyasalar, siyasi gelişmelerin enerji akışları üzerindeki etkilerini yakından takip etmeye devam edecek.