Petrol Fiyatları Fırladı, Piyasalar Geriledi: Trump'tan İran Açıklaması

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile yapılan ateşkes anlaşmasının kendisi için 'bittiğini' açıklamasıyla küresel finans piyasalarında önemli hareketlilik yaşandı. Çarşamba günü Ankara'da düzenlenen NATO zirvesinde konuşan Trump'ın bu sözleri, petrol fiyatlarında keskin bir yükselişe ve hisse senedi piyasalarında düşüşe yol açtı.

Bu gelişme, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda üç tankere yapılan saldırılara misilleme olarak İran hedeflerine yönelik hava saldırıları düzenlemesi ve İran petrol satışlarına yönelik yaptırımları yeniden uygulamaya koymasının ardından geldi. Nisan ortasından bu yana yürürlükte olan geçici ateşkes, Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin ücretsiz geçişine izin veriyordu; ancak İran, gemi rotalarını kontrol etme ve daha sonra geçiş ücreti alma konusunda ısrarcıydı. Trump, İranlı yetkilileri anlaşmayı kabul edip ardından görüşmeyi reddetmekle suçlayarak ‘yalancılar’ olarak nitelendirdi ve onlarla uğraşmanın zaman kaybı olduğunu belirtti.

Piyasalar bu habere sert tepki verdi. Uluslararası gösterge Brent ham petrolün varil fiyatı %5'i aşarak 77-79 dolar seviyelerine yükselirken, ABD Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) de benzer bir artışla 73-74 dolar aralığına çıktı. ABD borsalarında Dow Jones Sanayi Endeksi 500 puanın üzerinde (%1 civarında) değer kaybederken, S&P 500 Endeksi %0,5 ila %0,6, Nasdaq Bileşik Endeksi ise %0,2 ila %0,4 oranında düşüş kaydetti. Avrupa ve Asya borsaları da gerileme yaşadı. Tahvil piyasalarında ise fiyatlar düşerken, 10 yıllık ABD Hazine tahvil getirisi 4 baz puan artarak %4,57'ye ulaştı.

Petrol fiyatlarındaki bu ani yükseliş, enflasyon endişelerini yeniden alevlendirdi. Ekonomistler, enerji maliyetlerinin artmasının genel enflasyonu körükleyebileceği ve bunun da ABD Merkez Bankası (Fed) ile diğer merkez bankalarını faiz artırımlarına zorlayarak ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle akaryakıt maliyetleri yüksek olan havayolu ve kruvaziyer şirketleri ile konut sektörü hisseleri düşüş yaşarken, enerji devleri değer kazandı. Ayrıca, Bitcoin (BTC) gibi kripto paralar da Ortadoğu'daki gerilimin tırmanmasıyla birlikte geriledi.

Analistler, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasının piyasalar için jeopolitik riskleri artırdığını belirtiyor. Bazı uzmanlar, mevcut gerilimin daha önceki çatışma dönemlerindeki 100 doların üzerindeki petrol fiyatlarına ulaşmayabileceğini ve tansiyonun sonunda yeniden düşebileceğini öngörse de, çatışmanın tırmanması halinde petrol fiyatlarının 90 doların üzerine çıkabileceği uyarısı yapılıyor. Piyasalar, Ortadoğu'daki durumu ve küresel merkez bankalarının enflasyonla mücadele adımlarını yakından takip etmeye devam edecek.