Petrol Fiyatları Düşüşte: ABD-İran Anlaşması Küresel Piyasaları Rahatlatıyor

ABD ve İran arasında uzun süredir devam eden gerilimi sona erdirecek ön anlaşmanın sağlanmasıyla küresel enerji piyasalarında önemli bir rahatlama kaydedildi. Pazartesi günü açıklanan bu gelişmeyle birlikte ham petrol fiyatları düşüşe geçerken, ABD'de ortalama perakende benzin fiyatları galon başına 4 dolar seviyesinin hemen üzerinde seyrediyor. Anlaşma, Şubat ayında başlayan savaşın ardından kapanan ve küresel petrol arzının yaklaşık beşte birini sağlayan stratejik Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngörüyor.

Şubat 2026'da ABD-İsrail'in İran'a yönelik başlattığı saldırılarla tırmanan gerilim, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına ve küresel enerji arzında ciddi aksaklıklara yol açmıştı. Bu durum, petrol fiyatlarında rekor artışlara ve dünya genelinde enflasyonist baskılara neden olmuştu. ABD Başkanı Donald Trump'ın Pazar günü anlaşmanın tamamlandığını duyurmasıyla başlayan süreçte, resmi imzaların Cuma günü İsviçre'de atılması bekleniyor.

Anlaşma haberleri piyasalarda anında yankı buldu. Uluslararası gösterge Brent ham petrolün varil fiyatı yüzde 5 düşüşle 83 doların altına gerilerken, ABD göstergesi Batı Teksas Petrolü (WTI) de benzer bir düşüşle 80 dolar seviyelerine yaklaştı. Bu düşüşler, Mayıs ayında 126 doların üzerine çıkan ve savaş öncesi yaklaşık 70 dolar olan fiyatlara kıyasla önemli bir geri çekilmeyi temsil ediyor. Aynı zamanda, Dow Jones Sanayi Ortalaması, S&P 500 ve Nasdaq Bileşik Endeksi gibi büyük ABD borsa endeksleri yeni rekor seviyelere ulaşarak küresel hisse senedi piyasalarında güçlü bir ralliye sahne oldu. Bu gelişmeler, enerji kaynaklı enflasyon beklentilerini azaltarak ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımı olasılıklarını da aşağı çekti.

Hürmüz Boğazı'nın dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ticaretindeki kritik rolü, küresel enerji krizinin ana nedenlerinden biriydi. Boğazın kapanmasıyla daralan arz, başta enerji olmak üzere birçok kalemde fiyatları yükselterek Mayıs ayında ABD'de enflasyonun yüzde 4,2 ile üç yılın zirvesine çıkmasında yüzde 60'tan fazla etkili olmuştu. Anlaşmanın, haneler ve işletmeler üzerindeki enerji maliyeti baskısını hafifleterek daha geniş bir ekonomik rahatlama sağlaması bekleniyor.

Ancak anlaşmanın detayları ve uzun vadeli etkilerine dair belirsizlikler devam ediyor. Ön anlaşma, İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılmasına yönelik 60 günlük kapsamlı müzakerelerin önünü açıyor. Analistler, Hürmüz Boğazı'nın tamamen ve sorunsuz bir şekilde yeniden açılması, geçiş ücretleri ve güvenlik konularındaki belirsizliklerin giderilmesi gerektiğini vurguluyor. Enerji sektörünün tam kapasiteye dönmesinin aylar sürebileceği ve nükleer müzakerelerdeki olası aksaklıkların piyasalarda yeniden dalgalanmalara yol açabileceği belirtiliyor.