Petrol fiyatları %10,9 düştü, Brent 100 doların altına geriledi

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile yapılan görüşmeler sonucunda İran’ın boğazı açması koşuluyla saldırıları iki hafta süreyle askıya alacağını açıklamasıyla petrol piyasalarında ani bir düzeltme yaşandı. Brent petrol varilleri günü 99,94 dolardan kapatarak %10,9 düşerken, ABD tipi ham petrol (WTI) 88,13 dolara inerek %10,3 düşüş kaydetti; oturum içinde Brent 96 dolara kadar gerilemişti.

Olayın zemini, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenli açılmasını talep eden ültimatomları ve ardından diplomatik girişimlerin yoğunlaşmasıyla şekillendi. Pakistan başta olmak üzere arabuluculuk çabaları sonrasında Trump geceyarısı sosyal medya üzerinden, İran’ın “tam, derhal ve güvenli” bir açılış taahhüdü vermesi halinde bombardıman ve saldırı planlarını iki hafta askıya alacağını duyurdu; İran’ın Güvenlik Konseyi ise iki haftalık ateşkesi kabul ettiğini bildirdi. Bu adım, savaş kaynaklı risk priminin bir kısmının hızla fiyatlandırmadan çıkmasına yol açtı.

Piyasalar buna kısa süre içinde tepki verdi; küresel hisse senedi piyasalarında risk iştahı toparlanırken enerji sektörü hisselerinde sert kar realizasyonları görüldü. S&P 500 endeksi tek günde %1,1 kadar yükselirken, dolar zayıfladı ve volatilite endeksleri geriledi. Trader’lar kısa vadede pozisyonlarını yeniden değerlendirirken vadeli piyasalarda pozisyon kapama ve spread düzeltmeleri öne çıktı. Analistleri, ateşkes haberinin fiyatlara yüklediği savaş risk priminin büyük kısmını sildiğini, ancak boğazın açık kalması ve ateşkesin sürdürülebilirliği konusundaki belirsizliğin oynaklığı canlı tutacağı uyarısını yapıyorlar.

Geniş ekonomik bağlamda Hürmüz Boğazı küresel petrol ticaretinin kilit bir noktası; normal şartlarda dünya petrol akışının yaklaşık beşte biri buradan geçiyor. Boğazın kapanma riski, arz yönlü şok beklentilerini artırarak petrol fiyatlarında hızlı yükselişlere zemin hazırlamıştı; şu anki gelişme bu arz endişesini bir ölçüde hafifletti fakat bölgesel gerilimlerin devam etmesi hâlinde fiyatlarda tekrar sıçrama riski devam ediyor. Ayrıca yüksek petrol fiyatlarının enflasyon ve ekonomik büyüme üzerindeki yayılma etkileri politika yapıcılar ve merkez bankalarının gündeminde kalmayı sürdürüyor.

Piyasa aktörleri önümüzdeki dönemde iki senaryoyu öne çıkarıyor: Ateşkes kalıcı olursa ve Hürmüz trafiği istikrarlı biçimde normale dönerse, fiyatlarda ilave düşüş ve volatilitenin yatışması bekleniyor; ancak ateşkes kırılgan olursa ve İran’ın ya da bölge aktörlerinin Hürmüz üzerindeki baskısı tekrar artarsa, risk primi hızla geri dönebilir. Bazı stratejistler kısa vadede Brent’in tekrar 90-100 dolar bandına oturabileceğini, arz tarafındaki aksaklıklar yeniden belirginleşirse hızlı yükselişlerin mümkün olduğunu belirtiyor. Yatırımcıların likidite yönetimine ve haber akışına bağlı stop-loss stratejilerine odaklanmaları tavsiye ediliyor.