Petrol düştü: ABD, tankerlerdeki İran petrolünü serbest bırakmayı değerlendiriyor

ABD Hazine Bakanı (Treasury) Scott Bessent’in Fox Business’a yaptığı açıklamada, Washington’un yaptırım altındaki ve denizde bekleyen İran ham petrolü üzerinde kısıtlamaları yakında kaldırmayı tartıştığını söylemesi küresel petrol piyasalarında fiyatları aşağı çekti. Bu açıklama, piyasaların tedirgin olduğu bir dönemde arz tarafına ilişkin somut bir müdahale sinyali olarak algılandı.

Bessent, söz konusu hacmin "tankerlerdeki" ve sayım yöntemine bağlı olarak on gün ile iki haftayı bulan bir arz aralığına denk geldiğini belirtti; bazı kaynaklar bu mikteyi yaklaşık 140 milyon varil olarak aktardı. Hazine yetkilileri ayrıca, benzer adımları Rusya menşeli bazı yükler için de değerlendirdiklerini ve eldekilere piyasa rahatlatması sağlayacak çeşitli tedbirler düşündüklerini söyledi. Bu adımın uygulanması pratikte OFAC (ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi) yetkilerinde geçici muafiyet veya lisans düzenlemeleri gerektirebilir.

Piyasalarda tepki kısa vadeli oldu: küresel benchmark Brent ve ABD tipi WTI vadeli işlemleri haberle birlikte gerilerken, son dönemde jeopolitik risklere bağlı olarak sert dalgalanmalar görüldü. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) koordineli rezerv salımı planı ve bazı ülkelerin Stratejik Petrol Rezervi (SPR) açıklamaları fiyat baskısını sınırlasa da, tankerlerdeki “yaptırımlı” ham petrolün piyasaya aktarılabileceği beklentisi fiyatların gevşemesine yol açtı.

Bu hamle, kısa vadede tedarik sıkışıklığını hafifletme amaçlı bir politika aracıdır; ancak uzun vadede yaptırımların siyasi hedefleri ve jeopolitik gerilimler hâlâ fiyatlar için belirleyici riskler olmaya devam ediyor. Tankerlerde biriken hacimlerin dağılımı, alıcı ülkelerin tutumu ve hukuki/lojistik süreçler belirsizliği artırıyor; ayrıca böyle bir adımın İran rejimine mali aktarım etkileri siyasi tartışmalara yol açabilir.

Analistler, eğer ABD gerçekten bu türden bir muafiyet uygularsa etkisinin sınırlı ve geçici olacağını, asıl kalıcı düşüşün ancak bölgedeki güvenliğin sağlanması veya üretimin artırılmasıyla mümkün olacağını belirtiyor. Piyasa katılımcıları önümüzdeki günlerde OFAC lisansları, IEA/SPR gelişmeleri ve tanker izleme verilerini takip edecek; jeopolitik risklerin tırmanması halinde fiyatların yeniden yukarı yönlü baskı görebileceği uyarısı öne çıkıyor.