Panama Liman Anlaşmazlığı: CK Hutchison 1.5 Milyar Dolar Tazminat İstiyor

Hong Kong merkezli dev holding CK Hutchison, Panama’ya karşı uluslararası tahkim süreci başlattığını duyurdu. Şirket, Panama’nın stratejik öneme sahip Balboa ve Cristobal limanlarındaki yatırımlarının “yok edilmesi” nedeniyle 1.5 milyar dolardan fazla tazminat talep ediyor. Bu gelişme, Panama Kanalı üzerindeki limanların kontrolü konusundaki uzun süreli anlaşmazlığı daha da tırmandırıyor ve ABD ile Çin arasındaki bölgesel nüfuz mücadelesinin önemli bir boyutunu ortaya koyuyor.

CK Hutchison, Panama'nın 2025 ve 2026 yıllarında aldığı bir dizi önlemle bir yatırım koruma anlaşmasını ihlal ettiğini belirtti. Bu önlemler, Balboa ve Cristobal terminalleri için verilen imtiyaz sözleşmesinin sona ermesi ve Panama tarafından limanların ele geçirilmesiyle sonuçlandı. Anlaşmazlık, Ocak 2026’da Panama Yüksek Mahkemesi'nin CK Hutchison’ın liman imtiyazını anayasaya aykırı bularak iptal etmesiyle derinleşti. Ardından, Şubat ayında Başkan José Raúl Mulino, terminallerin geçici olarak işgal edilmesi emrini verdi. CK Hutchison’ın yan kuruluşu Panama Ports Company (PPC) de daha önce Şubat ayında ayrı bir tahkim süreci başlatmış ve limanların yasa dışı ele geçirilmesi nedeniyle 2 milyar dolardan fazla tazminat talep etmişti. PPC ayrıca A.P. Moller-Maersk’e karşı da ayrı bir tahkim davası açtı.

Bu gelişme, küresel ticaret yolları ve lojistik altyapısı üzerindeki belirsizliği artırıyor. Panama Kanalı'nın her iki ucundaki bu önemli limanların durumu, küresel tedarik zincirleri ve uluslararası nakliye şirketleri için potansiyel riskler barındırıyor. CK Hutchison'ın hisseleri (0001.HK) Hong Kong Borsası'nda işlem görürken, bu tür uluslararası hukuki süreçler genellikle uzun soluklu olmakta ve yatırımcılar için ek risk unsurları yaratmaktadır. Limanların gelecekteki işletim modeli ve mülkiyeti konusundaki belirsizlik, bölgedeki diğer altyapı projelerine yönelik yatırım iştahını da etkileyebilir.

Bu liman anlaşmazlığı, ABD ile Çin arasındaki daha geniş jeopolitik rekabetin bir yansıması olarak öne çıkıyor. ABD, özellikle Donald Trump yönetimi altında, Panama Kanalı boyunca Çinli şirketlerin sahip olduğu limanlar üzerindeki Çin etkisine yönelik endişelerini dile getirmişti. Çin ise Panama'nın imtiyazı iptal etmesi halinde “ağır bir bedel ödeyeceği” uyarısında bulunmuştu. Bu durum, Latin Amerika'daki stratejik altyapı ve ticaret yolları üzerindeki kontrol mücadelesinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Analistler ve piyasa gözlemcileri, bu tür uluslararası tahkim davalarının sonuçlarının öngörülemez olduğunu belirtiyor. Anlaşmazlığın çözüm süreci uzun yıllar alabilir ve iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri daha da gerebilir. Panama'nın yabancı yatırımlara yönelik tutumu ve gelecekteki hükümet politikaları, benzer projeler için yatırımcı güvenini etkileyebilir. Ayrıca, CK Hutchison'ın BlackRock destekli bir konsorsiyuma 43 limanlık küresel portföyünü 19 milyar dolardan fazla bir bedelle satma planı da bu anlaşmazlık nedeniyle sekteye uğramıştı. Bu durum, küresel altyapı yatırımlarında jeopolitik risklerin artan önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.