Palantir'in NHS Sözleşmesi İngiltere'de Siyasi Baskı Altında

İngiltere'de iki parlamento komitesi, ABD merkezli veri analizi devi Palantir Technologies'in (PLTR) Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) ile imzaladığı 330 milyon sterlinlik (yaklaşık 445 milyon dolar) kritik yazılım sözleşmesinin feshedilmesi yönünde İşçi Partisi üzerinde baskı kuruyor. Bu çağrı, özellikle bir sonraki başbakanın kamu sektörü anlaşmalarına yönelik yaklaşımı konusunda siyasi gerilimi artırıyor. Sağlık ve Sosyal Bakım Seçici Komitesi ile Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Komitesi'nin ortak talebi, Palantir'in NHS'in hassas sağlık verilerini birleştirmesi ve analiz etmesi beklenen sistemine alternatif bulunmasını hedefliyor.

Söz konusu tartışma, Palantir'in NHS Federasyon Veri Platformu (FDP) için 2023 yılında imzaladığı ve başlangıçtaki üç yıllık taahhüdü Şubat 2027'de sona erecek olan anlaşmaya odaklanıyor. Milletvekilleri, kamuoyunda ve tıp camiasında sisteme yönelik "ciddi güvensizlik", faydalarının tartışmalı olması ve benzer sonuçlar sunabilecek başka araçların mevcudiyetini gerekçe göstererek, bu tarihte sözleşmedeki fesih maddesinin kullanılmasını talep ediyor. Ayrıca, 117 NHS veri ve teknoloji çalışanının da hasta gizliliği korumalarının yetersiz olduğunu belirterek anlaşmanın iptalini istemesi, baskıyı daha da artırdı. Palantir, yazılımının daha fazla NHS operasyonu ve daha iyi askeri yetenekler gibi somut faydalar sağladığını savunurken, eleştirmenler ABD'li bir firmaya aşırı bağımlılık ve veri egemenliği endişelerini dile getiriyor.

Bu siyasi baskı, Palantir'in finansal görünümü üzerinde önemli bir risk oluşturuyor. Şirketin hisseleri (PLTR), sözleşmenin gözden geçirileceği haberlerinin ardından piyasa öncesi işlemlerde düşüş gösterdi. İngiltere kamu sektöründeki sözleşmelerin iptali, itibara zarar, gelecekteki hükümet sözleşmelerinin kaybı ve artan şeffaflık talepleri gibi riskler Palantir'in Birleşik Krallık'taki gelirlerini ve genel iş görünümünü tehlikeye atabilir. Son çeyrekte Palantir'in Birleşik Krallık satışları 130 milyon dolar civarında olup, bu şirketin toplam iş hacminin yaklaşık %8'ini oluşturuyor. Analistler, şirketin mevcut değerlemesinin bazı ölçütlere göre aşırı değerli olduğunu belirtiyor.

Bu gelişme, İngiltere'nin dijital dönüşüm ve dijital egemenlik konusundaki daha geniş tartışmalarının bir parçası olarak görülüyor. Hükümetin, kritik ulusal altyapılarda az sayıda büyük ABD'li teknoloji sağlayıcısına bağımlılığı, ülkenin veri güvenliği ve stratejik özerkliği açısından ciddi endişeler yaratıyor. Palantir'in kurucu ortağı Peter Thiel'in NHS hakkındaki geçmiş yorumları ve şirketin ABD askeri ve göçmenlik kurumlarıyla olan bağlantıları da bu tartışmaların önemli bir parçası. Daha önce, Metropolitan Polisi ile yapılan bazı sözleşmeler, ihale kurallarına uyulmaması ve paranın karşılığının alınamaması gerekçesiyle engellenmişti.

Önümüzdeki dönemde, İşçi Partisi'nden olması beklenen yeni başbakanın bu tür anlaşmalara nasıl yaklaşacağı piyasalar tarafından yakından izlenecek. Potansiyel başbakan adaylarından Andy Burnham'ın Palantir'e gelecekteki kamu işlerini vermeme eğiliminde olduğu bildiriliyor. Ancak bazı uzmanlar, Palantir'in sistemini 2027'deki fesih maddesi tarihine kadar değiştirmesinin "çok gerçekçi olmadığını" ve bunun operasyonel riskler yaratabileceğini belirtiyor. Bu durum, hükümetin bir çıkış yolu ararken aynı zamanda elindeki kozları kullanmaya çalıştığını ve mevcut tıbbi hizmetlere zarar vermeden Palantir'den nasıl ayrılabileceği sorusunun önemini vurguluyor.