Pakistan elektrik krizi: Körfez savaşı ülkeyi karanlığa sürüklüyor

Körfez'de tırmanan savaş, Pakistan'ın enerji tedarik zincirini derinden sarstı ve ülke genelinde elektrik arzında ciddi baskıya yol açtı. Hükümetin açıkladığı verilere göre ülke günlük yaklaşık 4.000 megavatlık bir arz açığıyla karşı karşıya ve özellikle sıvılaştırılmış doğal gazla (LNG) çalışan santrallerin devre dışı kalması kesintilerin ana nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Olayın gelişimi, Körfez rotalarındaki aksama ve bazı LNG tedarikçilerinin force majeure (mücbir sebep) ilan etmesiyle hızlandı; Pakistan Enerji Bakanı Sardar Awais Ahmad Khan Leghari, televizyon konuşmasında günlük açığın yaklaşık 4.000 MW olduğunu ve bunun 3.000 MW civarının regazifleştirilmiş LNG ünitelerinin kapanmasından kaynaklandığını belirtti. Hükümet okulların geçici kapatılması, resmi araçlara verilen yakıtın kısılması ve rejeneratif tedbirler gibi acil tasarruf adımları uygulamaya aldı; bazı terminallerde regazifikasyon oranları düşürülerek mevcut stoklar uzatılmaya çalışılıyor.

Bu gelişme piyasalar üzerinde de hemen etkisini gösterdi; Pakistan Menkul Kıymetler Borsası'nda (PSX) endeksler jeopolitik risklerin derinleşmesiyle sert satış gördü ve yatırımcı güveni zedelendi. Yatırımcılar enerji maliyetlerindeki yükselişin enflasyonu körükleyebileceği ve Merkez Bankası’nın para politikasına baskı yapabileceği endişesiyle risk iştahını düşürdü. Ayrıca elektrik arzının kısıtlanması sanayi üretimini, ihracatı ve küçük işletmelerin faaliyet sürekliliğini doğrudan etkiliyor.

Geniş ekonomik bağlamda, bu şok küresel enerji piyasalarındaki kırılganlığı ve Asya'nın Körfez'e bağımlılığını ortaya koyuyor. Enerji Ekonomisi ve Finansal Analizi Enstitüsü (IEEFA) ile diğer analistler, tedarik kısıtlarının devam etmesi hâlinde Pakistan gibi ithalata bağımlı ekonomilerin kömür ve yenilenebilir kaynaklara, kısa vadede ise maliyetli spot LNG piyasalarına yönelme baskısı yaşayacağını belirtiyor. Uzun vadede ise altyapı çeşitlendirmesi, depolama kapasitesinin artırılması ve yerel yenilenebilir yatırımlarının hızlandırılması gerekecek.

Analistler, önümüzdeki dönemde hükümetin spot LNG alımlarını, alternatif rota ve tedarik anlaşmalarını hızlandırabileceğini; aynı zamanda enerji kesintilerinin yılın ikinci çeyreğinde ekonomik büyümeyi sınırlayabileceğini öngörüyor. Piyasa beklentisi, enerji maliyetlerindeki şokun enflasyon ve döviz baskısı yoluyla kamu maliyesi üzerinde ek yük oluşturacağı yönünde; bu yüzden uluslararası destek ve alternatif tedarik hatlarının bulunması kısa vadede belirleyici olacak.