Ortadoğu Gerilimiyle Petrol Fiyatları Haftalık Kazanç Sağladı

Küresel petrol piyasaları, Ortadoğu'da tırmanan jeopolitik gerilimler ve ABD'nin İran'a yönelik stratejisini askeri eylem yerine ekonomik baskıya odaklama kararı almasıyla haftayı yükselişle kapattı. ABD ve İran arasındaki çatışmanın çözümünde herhangi bir ilerleme kaydedilememesi, ham petrol fiyatlarında belirgin bir artışa yol açtı ve piyasalarda arz güvenliğine ilişkin endişeleri körükledi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington'ın İran'a karşı "tarihteki en ağır yaptırımları" uygulayacağını ve Başkan Donald Trump'ın daha önce bahsettiği "ekonomik D-Day" hamlesinin detaylarını önümüzdeki hafta açıklayacağını belirtti. Bu adımlar, İran'ı ekonomik olarak izole etmeyi ve ülkenin petrol ihracatını boğmayı hedefliyor. Taraflar arasındaki geçici ateşkes anlaşmasının uzatılmadan sona ermesi, diplomatik çıkmazı derinleştirirken, İran'dan gelen "yıkıcı" karşılık tehditleri gerilimi daha da artırdı.

Bu gelişmelerle birlikte, uluslararası gösterge Brent ham petrol vadeli işlemleri varil başına 94 dolar seviyelerine yaklaşırken, ABD West Texas Intermediate (WTI) ham petrol vadeli işlemleri varil başına 87 dolar civarında işlem gördü. Her iki benchmark da haftalık bazda yüzde 5'in üzerinde değer kazanarak, 24 Temmuz'dan bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin oldukça altında kalması ve bölgedeki gemilere yönelik saldırı haberleri, küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu kritik geçitteki aksaklık endişelerini artırdı.

Ortadoğu'daki çatışmanın tırmanması, küresel enerji tedarik zincirleri için ciddi riskler oluşturuyor. Bölgeden yapılan petrol sevkiyatlarındaki aksamalar, özellikle dizel gibi rafine ürünlerin piyasasında belirgin bir sıkılaşmaya yol açtı ve dizel marjları rekor seviyelere ulaştı. Birleşik Arap Emirlikleri'nin İran ile tüm finansal ve ekonomik işlemleri askıya alması gibi bölgesel adımlar, gerilimin ekonomik yansımalarını daha da güçlendirdi.

Çin gibi büyük petrol ithalatçılarının İran'a yönelik yaptırımlara diplomatik çözüm çağrısıyla karşılık vermesi, küresel güçler arasındaki hassas dengeyi gözler önüne seriyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) tarafından bu hafta yayınlanan raporlar, bir yandan talep büyümesinde zayıflama sinyalleri verirken, diğer yandan jeopolitik risklerin arz fazlası tahminlerini altüst edebileceğini gösteriyor. Bu durum, piyasaların sadece arz-talep dengesini değil, aynı zamanda jeopolitik risk primini de fiyatlamasına neden oluyor.

Analistler, ABD'nin İran'a yönelik artan ekonomik baskısının kısa vadede arz üzerinde sınırlı bir etki yaratabileceğini, zira İran ihracatının zaten deniz ablukası nedeniyle ciddi şekilde kısıtlandığını belirtiyor. Ancak, seyrüsefer olaylarının artması ve ekonomik yaptırımlara karşı misillemelerin, mevcut durumu daha da kötüleştirebileceği ve petrol fiyatlarının üç haneli seviyelere geri dönme potansiyeli taşıdığı öngörülüyor. Sürekli yüksek enerji maliyetleri, Uluslararası Para Fonu'na (IMF) göre küresel enflasyonda artışa ve ekonomik büyümede yavaşlamaya neden olabilir, bu da merkez bankalarının faiz politikalarını yeniden değerlendirmesine yol açabilir.