Önde Gelen Ekonomilerin Borçlanma Maliyetleri 2008 Krizinden Bu Yana En Yüksek Seviyede

Dünyanın önde gelen ekonomileri olan ABD, İngiltere, Fransa, Almanya ve Japonya'da devlet borçlanma maliyetleri Pazartesi günü 2008 küresel finansal krizinden bu yana veya daha önceki dönemlerden beri görülmeyen seviyelere tırmandı. Orta Doğu'daki İran savaşının küresel enflasyonu kalıcı olarak yüksek tutacağı endişesi, yatırımcıları devlet tahvillerinden daha yüksek getiri talep etmeye itti. Bu durum, küresel çapta tahvil piyasalarında önemli bir satış dalgasına yol açtı.

İran'daki savaşın devam etmesiyle birlikte petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonist baskıları artırarak borçlanma maliyetlerinin yükselmesindeki temel faktörlerden biri oldu. Geçtiğimiz hafta petrol fiyatları %6 artarken, Brent petrolün varil fiyatı Pazartesi günü de yükselişini sürdürdü. ABD ve İran arasındaki çatışmanın sona ermemesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye rotalarının kesintiye uğraması, küresel petrol piyasalarında tarihin en büyük arz kesintilerinden birini tetikledi.

Bu gelişmelerin bir sonucu olarak, 30 yıllık Fransız tahvil getirisi %4,8558 ile Eylül 2008'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. 10 yıllık Fransız tahvil getirisi ise %4,0516 ile Haziran 2009'dan beri en yüksek seviyeyi gördü. Almanya'nın 10 yıllık Bund getirisi %3,20 civarında seyrederek Mayıs 2011'den bu yana en yüksek seviyesine yaklaştı. ABD'de ise 30 yıllık Hazine tahvil getirisi %5,29'a ulaşarak 2007'den bu yana en yüksek seviyesini kaydetti. Bu artışlar, piyasaların yüksek enflasyon ve artan hükümet harcamalarına yönelik endişelerini yansıtıyor.

Küresel ekonomik bağlamda, İran'daki savaşın 1970'lerdeki enerji krizini anımsatan bir etki yarattığı belirtiliyor; akut arz kıtlıkları, para birimi oynaklığı, enflasyon ve stagflasyon riskleri öne çıkıyor. Artan savunma harcamaları da mali açıkları artırarak uzun vadeli faiz oranları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Ekonomistler, enerji altyapısındaki hasarın onarılmasının zaman alacağını ve küresel piyasalarda sıkılığın barış anlaşmasından sonra bile devam edebileceğini öngörüyor.

Analistler ve piyasa beklentileri, merkez bankalarının bu enflasyonist ortamda zorlu bir denge arayışında olduğunu gösteriyor. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) Eylül ayında faiz artırımına gitme olasılığı %85'in üzerinde fiyatlanırken, bazı ekonomistler ECB'den maksimum bir faiz artırımı bekliyor. ABD Merkez Bankası (Fed) ise daha temkinli bir duruş sergileyebilir, ancak uzun vadeli varlıklar mali ve arz baskıları nedeniyle rahatlama bulamıyor. Uzmanlar, bu durumun hem hisse senedi hem de sabit getirili piyasalar için önemli sonuçları olabileceği konusunda uyarıyor ve yatırımcılara çeşitlendirilmiş portföylerle dikkatli olmalarını tavsiye ediyor.

Bu yüksek borçlanma maliyetleri, hükümetlerin artan borç yüklerini finanse etmesini zorlaştırırken, genel ekonomideki tüm borçlanma maliyetleri için bir taban oluşturarak şirketler ve tüketiciler üzerindeki baskıyı da artırıyor. Küresel enflasyonun OECD ülkelerinde son iki yılın zirvesine çıkması, merkez bankalarının sadece ABD'de değil, dünya genelinde daha agresif sıkılaştırma politikaları izlemesi gerektiği yönündeki beklentileri güçlendiriyor.