NHS: Özel firmalar 2 yılda 1,6 milyar £ kâr elde etti, sınır talebi

İngiltere’de NHS’e hizmet veren özel şirketlerin son iki yılda NHS sözleşmelerinden yaklaşık 1,6 milyar £ kâr elde ettiği tespit edildi. Araştırma, incelenen 12 milyar £ tutarındaki harcamada bu ölçekte bir 'kâr sızması' olduğunu ortaya koyuyor ve milletvekillerinden hükümete kârların sınırlandırılması için çağrı yükseliyor.

Bulgular, Centre for Health and the Public Interest (CHPI) adlı düşünce kuruluşunun NHS Profit Map çalışmasına dayanıyor; CHPI, NHS England ile yerel Entegre Bakım Kurulları (ICB'ler) tarafından yapılan yaklaşık 12 milyar £’lık harcamayı analiz etti. Çalışma, 760 özel şirketin sağlık, tanı ve danışmanlık hizmetleri sağladığını; bu meblağın 2 milyar £’ının şirketlerin nihai sahiplerinin Birleşik Krallık dışında kayıtlı olduğu firmalara gittiğini ve bunun 533 milyon £’ının vergi cennetlerinde yaşayan sahiplere aktığını belirtiyor. Araştırma ayrıca, özel sermaye kaynaklı şirketlerin 12 milyar £ gelirlerinin 353 milyon £ kadarını faiz ödemelerine ayırdığını gösteriyor.

Bu veriler, sağlık bütçesinden çıkan fonların doğrudan hasta bakımına aktarılması gereken kısmının yeniden dağıldığını işaret ediyor; CHPI’nin hesaplamasına göre 1,6 milyar £, iki yılda 19.428 hemşire veya 9.178 doktora eşdeğer personel maliyetini karşılayabiliyor. Bunun finansal sonuçları, NHS’in satın alma gücünü ve sözleşme yönetimini yeniden değerlendirme gereğini gündeme getiriyor; muhalefet milletvekilleri bu kâr düzeylerini “skandal” olarak nitelendiriyor ve kâr oranlarına tavan getirilmesini talep ediyor.

Hükümet yetkilileri ve sektör temsilcileri ise tablonun daha karmaşık olduğunu, analizlerin şirket bazında NHS işinin tamamı ile şirketlerin tüm faaliyetlerini ayırmadığını ve bazı şirketlerin kârlarının yeniden yatırım ya da kapasite artırımı için kullanıldığını savunuyor. Sağlık Bakanlığı temsilcileri, bağımsız sağlayıcıların bekleyen operasyon kuyruğunu hafifletmede rol oynadığını ancak 'ülkeden kaçırılan' kamu kaynaklarının izlenmesi gerektiğini belirtiyor. Özel sermaye yapılarındaki borçlanmanın hizmetlere nasıl yansıdığı ise denetim ve şeffaflık taleplerini güçlendiriyor.

Piyasa gözlemcileri ve sağlık ekonomisi uzmanları, kısa vadede özel sektörün NHS üzerindeki rolünün beklenen tedavi hacmini tamamlamaya devam edeceğini, ancak orta vadede sıkı düzenleme, kâr sınırlaması ve şeffaflık önlemlerinin uygulanması hâlinde harcama kalemlerinde tasarruf potansiyeli doğabileceğini belirtiyor. Analistler, hükümetin çocuk sosyal bakımı için planladığı yüzde 8 kâr tavanı modeline benzer bir uygulamanın NHS sözleşmelerinde tartışılmasının yatırımcı davranışını ve maliyet yapısını değiştirebileceğini vurguluyor.